Chương 945: Mảnh đất văn học

Nhiều lúc Đường Vũ tự hỏi, Tạ Thu Đồng rốt cuộc là hạng người thế nào? Hắn ngỡ mình đã sớm hiểu thấu nàng: thuở nhỏ chịu nhiều trắc trở, đâm ra tự ti, hiếu thắng, ý chí sắt đá và ôm giữ chí lớn. Về sau nàng đọc khắp sách vở, dốc lòng học hỏi, nên vừa thông tuệ, nhạy bén, lại nhìn thấu lòng người, am tường vô số sự đời. Nàng chán ghét tình cảm vì chưa từng được nếm trải, trong lòng luôn dựng bức tường phòng bị kiên cố. Thế nhưng nàng cũng trân trọng ân tình, khao khát được thấu hiểu, được chở che, được nuông chiều, cần một bờ vai để tựa vào. Cảnh ngộ đặc thù rèn nên tính cách quyết đoán, thủ đoạn tàn nhẫn, chưa đạt mục đích quyết chẳng chịu buông; song tận đáy lòng lại là người thiện lương. Có điều nàng cho rằng thiện lương ở chừng mực nào đó chính là nhu nhược, thế nên chưa từng dám để lộ ra ngoài. Nàng xem nhiều sách vở, thấu triệt lẽ đời, chuyện nam nữ đương nhiên hiểu rõ, nhưng cũng chỉ dừng ở mức lý thuyết. Thành thử thi thoảng nàng lại e thẹn vô cùng. Ngay khi người ta ngỡ đã nhìn thấu toàn bộ con người nàng... Nàng lại giở trò vắt kiệt sức lực giữa đêm khuya, thử hỏi ai mà chịu cho thấu? Đường Vũ vò đầu bứt tai, bụng bảo dạ không thể lấy lẽ thường để phán đoán con người Tạ Thu Đồng, có khi chính nàng cũng chẳng rõ mình là người ra sao. Hẳn là nàng bỗng dưng nghĩ ra chiêu này, thế là đem ra dùng luôn. Dẫu sao trước mặt hắn nàng chẳng bao giờ giả đò... cũng chưa từng xem hắn là người ngoài... Nghĩ vậy thì thấy mọi sự lại hợp lý. "Than ôi..." Đường Vũ thở dài một tiếng thật sâu, bất lực lắc đầu. Tạ Thu Đồng tỏ vẻ chê bai: "Chàng bỏ bê ta hơn nửa năm trời, chỉ dùng một đêm đã trả sạch nợ, thế mà làm như oan ức lắm không bằng..." "Huống chi trước khi trừng phạt, đâu phải ta không cho chàng đụng vào... Chàng hưởng lạc chán chê rồi mới chịu phạt đấy chứ..." "Cứ thở ngắn than dài mãi, làm như ta ức hiếp chàng thảm lắm." "Nếu ta cũng như chàng, hơn nửa năm không hồi âm lấy một bức thư, e là chàng đã phát điên lên rồi." Đường Vũ sững người, tự đặt mình vào hoàn cảnh đó. Nếu Đồng Đồng thật sự bặt vô âm tín suốt hơn nửa năm, hắn sẽ ra sao? Nghĩ đến thôi đã thấy khó chịu đến nghẹt thở, lại còn lo ngay ngáy cho tình cảnh của nàng... Nghĩ đoạn, Đường Vũ lại thở dài một tiếng, nói: "Được rồi, vậy ân oán trước kia xóa bỏ. Ta có lỗi, nàng cũng trả thù rồi, chúng ta đừng so đo mấy chuyện đó nữa, được chăng?" Tạ Thu Đồng nói: "Là chàng đang so đo thì có, ta báo thù xong là tự khắc bỏ qua, chẳng hẹp hòi như chàng đâu." Tâm trạng nàng quả thực rất tốt. Song Đường Vũ hiểu, cuộc hoan lạc đêm qua chỉ chiếm một phần rất nhỏ. Căn nguyên khiến nàng vui vẻ là vì hắn đã đến Tạ gia, an tâm ở lại cùng nàng diện kiến người nhà. Dẫu nàng chẳng mấy bận tâm đến gia tộc này, song đối với nàng, đây vẫn là một sự khẳng định to lớn. Nàng thích sự khẳng định ấy, nó mang lại cho nàng cảm giác an toàn. Đường Vũ hiểu hết mọi lẽ, chỉ là thân thể rã rời không chút sinh khí. "Thôi nào, đừng có ủ rũ như thế." Thấy bộ dạng của hắn, Tạ Thu Đồng nhịn không được bật cười, đưa tay nhéo má hắn: "Trên đời này còn có người trị được chàng, chàng nên lấy làm mừng đi." "Hôm nay ta dẫn chàng đi dạo Tạ gia, lát nữa bên hồ có buổi thanh đàm, chàng qua góp mặt một lát." "Mấy đứa vãn bối xuất sắc trong nhà đều muốn nghe chàng chỉ giáo." Đường Vũ hỏi: "Thế nàng không đi à?" Tạ Thu Đồng nhún vai: "Ta mà đi thì chúng nó chẳng dám hé răng nửa lời." "Ở Tạ gia, uy thế của ta hai năm qua lớn quá rồi." ... Tiết trời tháng sáu đã bắt đầu oi bức, nhưng nơi đây cây cối xanh tươi bao bọc, mặt hồ trong vắt, lại thêm bóng râm che phủ, gió mát thoảng qua mang lại cảm giác vô cùng dễ chịu. Thanh đàm rõ ràng là sinh hoạt thịnh hành bậc nhất thời bấy giờ, nhất là với đại gia tộc như Tạ gia. Con em trong nhà thường tụ họp luận bàn, trưởng bối cũng qua đó mà nhận định xem ai là bậc rường cột mai sau. Hơn mười đứa trẻ tầm mười tuổi, vận thanh y nho sinh rộng thùng thình, cử chỉ hành vi đều toát lên vẻ nhã nhặn đoan trang, ra dáng ra hình. Thấy Đường Vũ bước tới, bọn trẻ vừa hưng phấn lại vừa câu nệ. Nhân vật truyền kỳ danh tiếng như sấm bên tai nay hiển hiện trước mắt, tự nhiên không tránh khỏi căng thẳng. Đường Vũ ngồi xuống, cười nói: "Các ngươi cứ nói đi, có điều chi muốn hỏi cũng có thể hỏi thẳng ta." Bọn trẻ đều đưa mắt nhìn Tạ Đạo Uẩn. Nàng rõ ràng là người xuất chúng nhất, được chúng bạn nể phục và kính trọng nhất trong đám này. Tạ Đạo Uẩn vóc người gầy gò, khuôn mặt nhỏ nhắn, liếc nhìn Đường Vũ một cái, thoáng vẻ thẹn thùng, song rất nhanh đã lấy lại can đảm. Nàng hành lễ trước, rồi khẽ cất lời: "Lục... Lục dượng... Chúng con muốn hỏi, người thấy văn chương của ai trong thiên hạ là hay nhất?" Rõ ràng vấn đề này bọn trẻ đã tranh luận với nhau từ trước. Đường Vũ lắc đầu: "Không có." "Hử?" Tạ Đạo Uẩn lộ vẻ nghi hoặc. Đường Vũ nói: "Đương thời không có đại gia văn học, thậm chí suốt trăm năm qua cũng chẳng có ai." Câu trả lời khiến đám trẻ đều ngây người. Tạ Đạo Uẩn trầm ngâm một lát mới hỏi: "Sao lại nói thế ạ? Lục dượng cho rằng trong thiên hạ không một ai có thực tài sao?" Đường Vũ cười, lắc đầu nói: "Đây không phải vấn đề tài hoa, mà là vấn đề thời đại." "Rất đơn giản, trong hồ nước này, liệu có con cá lớn nặng vài trăm cân không?" Tạ Đạo Uẩn khẽ lắc đầu. Đường Vũ nói: "Bởi vì hồ nước quá nhỏ, không nuôi nổi con cá lớn như thế. Mảnh đất văn học thời đại này quá cằn cỗi, nên không thể sinh ra đại gia văn học." "Văn học muốn phồn thịnh thì cần phải có mảnh đất màu mỡ." "Thời đại này có văn học không? Có, nhưng chỉ nằm trong tầng lớp quý tộc." "Có tiền, có nhàn hạ, không phải lo cái ăn cái mặc; lại vì hoàng quyền bị thâu tóm nên cũng chẳng cần dốc toàn lực vào chính sự, thế là có thừa thãi thời gian và tâm lực để sáng tác ra cái gọi là văn học." "Thế nhưng giới quý tộc có được bao nhiêu người? Cũng như hồ nước này vậy, rộng được bao nhiêu?" "Cục diện như thế thì làm sao sinh ra được đại gia tư tưởng, đại gia văn học?" Tạ Đạo Uẩn cau mày nghĩ hồi lâu, dường như vẫn chưa thông suốt, song nỗi căng thẳng đã tan đi quá nửa. Nàng liền hỏi: "Văn học cần có mảnh đất nuôi dưỡng sao? Vậy cần mảnh đất thế nào ạ?" Đường Vũ cười đáp: "Hạng người nào sẽ suy tư về văn học? Bản chất là, hạng người nào sẽ truy cầu những giá trị tinh thần?" "Rất đơn giản, chính là người vừa đủ sức nuôi sống bản thân, lại còn dư chút tâm trí, dư chút thời gian nhàn rỗi." "Ở thời đại chúng ta, đại đa số bá tánh cơm không đủ ăn, giữ mạng còn khó, lấy đâu ra tâm trí bận tâm đến văn học, bận tâm đến thế giới tinh thần?" "Huống hồ, tri thức và mỹ cảm đều bị thế gia đại tộc nắm giữ, những người khác làm sao chen chân vào?" "Cho nên, điều này cần chính quyền ổn định, cần thời đại phồn vinh." "Chỉ khi chính quyền yên ổn, thời đại thịnh vượng, mới có thêm nhiều người để tâm đến đời sống tinh thần, văn học mới có đất sống." "Vài vạn người làm văn học, dĩ nhiên sao bì được với vài triệu người, có đúng không?" "Chưa kể chính quyền ổn định thì nhân khẩu cũng sẽ sinh sôi nhiều hơn." Tạ Đạo Uẩn dường như bừng tỉnh, buột miệng nói: "Vậy nên Lục cô cô và Lục dượng đang kiến thiết một chính quyền ổn định, để mai sau có thể xuất hiện đại gia văn học thực thụ, viết nên những áng văn cẩm tú." Đường Vũ cười bảo: "Bởi vậy câu hỏi của các ngươi, đáp án cuối cùng chính là: thời đại này chưa có áng văn xuất sắc, nhưng tương lai nhất định sẽ có." "Vì sao tương lai lại có? Vì tất cả chúng ta đều đang nỗ lực." "Ta cùng Lục cô cô của các ngươi gánh vác việc kiến tạo sự phồn vinh, còn các ngươi... sẽ là những đại gia văn học dần trỗi dậy dưới thời đại phồn vinh ấy." "Chư vị, áng văn hay nhất không nằm ở ngoài kia, mà ở ngay trong tâm các ngươi." "Bậc đại sư kiệt xuất nhất chẳng phải ai khác, mà chính là bản thân các ngươi." Gió mát thổi qua, mặt hồ gợn sóng lăn tăn, mái tóc Đường Vũ khẽ bay theo làn gió. Khuôn dung ôn hòa, ánh mắt thâm trầm cùng mấy lời kết đọng lại đúng lúc khiến đám trẻ không khỏi xúc động. Tạ Đạo Uẩn khẽ nghiêng đầu, vén lọn tóc rủ bên mai, mấp máy môi rồi rụt rè cất giọng: "Nữ nhân... cũng được sao ạ?" Đường Vũ mỉm cười: "Thế Thái Diễm chẳng phải nữ nhân sao?" Đôi mày Tạ Đạo Uẩn dần giãn ra, trên môi hé nở một nụ cười thanh thoát.