Chương 93: Sinh Ty Khoán: Khóa chặt tương lai

Trong nghị sự sảnh, ánh nến chập chờn. Tiếng mưa ngoài cửa sổ vẫn rả rích không ngừng. Hai vị đại nhân Lý Đức Dụ và Diệp Hành Chi, cùng các đệ tử Trí Tri Thư Viện, ánh mắt đều dán chặt vào hàng chữ lớn mới viết trên bảng đen. Tín dụng và khế ước. Bút đá trong tay Trần Văn gõ nhẹ lên bảng đen, mọi người đồng loạt nhìn vào hàng chữ nọ. "Vừa rồi chúng ta đã nói về bàn tay vô hình, đó là thiên đạo, là quy luật." Trần Văn bắt đầu giảng giải. "Nhưng thiên đạo cao xa, phản ứng đôi khi chậm chạp. Ngụy công công dùng núi vàng biển bạc đắp nên bờ đê, muốn cưỡng ép chặn đứng bàn tay này. Việc chúng ta cần làm không chỉ là chờ vỡ đê, mà phải chủ động đục mở một cửa xả." Lý Đức Dụ không kìm được nghiêng người về phía trước, sốt sắng hỏi: "Tiên sinh, đục thế nào? Trong tay Ngụy yêm toàn là vàng ròng bạc trắng thực thụ, sổ sách thương hội ta hiện tại, e rằng gom tiền thu mua một ngày của hắn cũng chẳng đủ. Nếu không có bạc, cửa này sao đục cho nổi?" Trần Văn khẽ mỉm cười, quay người vẽ một vòng tròn trên bảng đen, ở giữa viết một chữ "Tiền" thật lớn. "Đại nhân, ngài thấy cái gì là tiền?" Lý Đức Dụ ngẩn người, theo thói quen sờ vào ngân phiếu cùng bạc vụn trong tay áo: "Tiền tự nhiên là bạc, là đồng tiền, là bảo sao triều đình phát hành." "Không." Trần Văn lắc đầu, "Bạc chỉ là vật mang tải. Tiền chân chính là một loại nhận thức chung, là một sự tín nhiệm. Vào thời Tống cách đây nghìn năm, thương nhân Tứ Xuyên vì tiền sắt quá nặng mà phát minh ra giao tử. Đó là một tờ giấy, bản thân không đáng một đồng, nhưng lại mua được thứ tiền sắt không mua nổi. Vì sao? Bởi vì người ta tin rằng, cầm tờ giấy này có thể đổi ra tiền sắt bất cứ lúc nào. Đây chính là tín dụng." Hắn dừng một chút, nhìn khắp lượt từng người có mặt. "Ngụy công công ngỡ mình có tiền, bởi vì hắn có bạc. Nhưng hắn đã bỏ qua điểm quan trọng nhất, bạc là vật chết, có thực thể. Nó nặng nề, khó vận chuyển, lại có tổng lượng hữu hạn. Bạc của hắn vận chuyển đến Giang Ninh cần thời gian, dù hắn có dùng ngân phiếu thì kết quả cũng như nhau. Chỗ tiền này tiêu ra là hết. Đây chính là tử huyệt của hắn." "Còn chúng ta..." Ngón tay Trần Văn chỉ về hai chữ tín dụng, "Chúng ta tuy không có bạc, nhưng chúng ta có chữ 'tín' lập nên từ khi Ninh Dương thi hành tân chính. Chúng ta chưa từng khất nợ tiền hàng, chưa từng bớt xén cân lượng, chúng ta giúp triều đình thu thuế, giúp bách tính làm giàu. Chữ tín này chính là tài sản lớn nhất của chúng ta. Nó còn đáng giá hơn số bạc trong kho của Ngụy công công." "Ý của tiên sinh là..." Diệp Hành Chi trầm ngâm, "Chúng ta muốn dùng chữ tín này để biến ra tiền?" "Chính xác." Trần Văn gật đầu, "Chúng ta phải tạo ra một công cụ mới, một công cụ có thể khiến hàng hóa của tương lai lập tức đổi thành tiền ở hiện tại. Một công cụ có thể biến tín dụng thành hoàng kim." Hắn viết lại bốn chữ lên bảng đen. Khế ước kỳ hạn. "Kỳ hạn?" Cố Từ cau mày, lẩm bẩm một mình, "Hàng hóa tương lai?" "Thông minh. Đúng như tên gọi." Trần Văn bắt đầu vẽ hình trên bảng đen, đường nét gọn gàng rõ ràng, "Hiện tại tơ sống trên thị trường đã bị Ngụy công công gom sạch, đây là hàng có sẵn. Giá cả bị đẩy lên tận trời, mỗi gánh một trăm hai mươi lượng, lại còn có giá mà không có hàng. Nhưng tơ kén mùa xuân năm sau vẫn còn trên cây, tằm năm sau nữa còn chưa nở, thậm chí tơ từ Thục Địa, Hồ Quảng còn chưa vận chuyển tới. Những thứ này, hắn mua hết được chăng?" "Hắn không mua hết nổi." Lý Hạo ôm bàn tính, lắc đầu, "Cũng chẳng có ai ngốc đến mức đem bán sạch cho hắn từ bây giờ, ngộ nhỡ sang năm tăng giá thì sao? Hơn nữa hắn cũng không có nhiều bạc mặt đến mức thâu tóm được sản lượng của toàn thiên hạ." "Đúng." Trần Văn tán thưởng nhìn Lý Hạo một cái, "Cho nên, chúng ta không bán hàng có sẵn. Chúng ta bán một tờ... Bằng chứng." Hắn vẽ một khung hình chữ nhật lên bảng đen, tựa như dáng dấp một tờ phiếu, sau đó viết từng điều khoản vào trong. "Tờ bằng chứng này, chúng ta tạm thời gọi là, Sinh Ty Khoán đặc cấp." "Mỗi một tờ khoán đại diện cho một gánh tơ sống phẩm chất tiêu chuẩn." "Thời gian giao hàng: Nửa năm sau, tức là lúc kén xuân sang năm ra thị trường." "Giá cả: Tám mươi lượng." Lời này vừa thốt ra. Nghị sự sảnh lập tức nổ tung như vạc dầu. Vương Đức Phát trừng to hai mắt, suýt nữa nhảy bật khỏi ghế: "Tám mươi lượng? Tiên sinh, ngài không hồ đồ đấy chứ? Hiện tại giá thị trường là một trăm hai mươi lượng kia mà! Chúng ta bán tám mươi lượng, chẳng phải là chịu lỗ để mua danh hay sao? Hơn nữa nửa năm sau nếu giá không giảm, chúng ta lấy gì giao cho người ta? Thế này chẳng phải bồi thường đến táng gia bại sản sao?" Ngay cả Trương Thừa Tông xưa nay trầm ổn cũng lộ vẻ lo âu: "Tiên sinh, mức giá này... có phải quá thấp rồi không? Tuy rằng thấp hơn giá thị trường có thể thu hút người mua, nhưng chúng ta cũng phải tính đến giá vốn chứ." Trần Văn lại mỉm cười, hắn đã sớm lường trước phản ứng của mọi người. Hắn ấn tay xuống, ra hiệu mọi người trật tự. "Chư vị chớ nóng vội. Món sổ sách này phải để Lý Hạo tính cho các ngươi nghe. Hắn nhìn sang Lý Hạo, "Lý Hạo, ngươi nói cho mọi người biết, vì sao lại là tám mươi lượng?" Lý Hạo hít sâu một hơi, ngón tay thoăn thoắt gạt hạt bàn tính, tiếng lách cách giòn giã tựa hạt ngọc lớn nhỏ rơi xuống mâm ngọc, tiết tấu vô cùng dồn dập. Lát sau, hắn dừng tay, ngẩng đầu lên. "Đức Phát, ngươi chỉ nhìn thấy một trăm hai mươi lượng hiện tại, đó là giá ảo do Ngụy công công ác ý thổi phồng lên, là bọt nước không thể duy trì lâu dài. Còn giá tơ sống bình thường các năm trước cũng chỉ tầm năm mươi lượng." "Tám mươi lượng tuy thấp hơn giá sốt ảo hiện thời, nhưng lại cao hơn giá bình thường tròn sáu phần! Đối với nông hộ trồng dâu và thương hộ, nếu có thể lấy giá tám mươi lượng chốt cứng hàng kỳ hạn, chẳng những giữ được vốn mà còn có lời. Đây là điều thứ nhất." "Điều thứ hai," Lý Hạo nhìn kết quả mình vừa tính toán, nói tiếp, "Ngụy công công đẩy giá lên cao là phải trả giá đắt. Chi phí kho bãi, lãi suất tiền vốn, cùng với nguy cơ rớt giá trong tương lai của hắn đều nằm cả trong một trăm hai mươi lượng này. Chỉ cần chúng ta chống đỡ qua nửa năm, đợi đến khi tơ mới ra thị trường, hoặc đợi tơ nơi khác vận chuyển tới, quan hệ cung cầu đảo ngược, giá cả tất nhiên sẽ sụt giảm. Đến lúc đó, tám mươi lượng có khi còn là giá cao." "Điều thứ ba, cũng là then chốt nhất." Lý Hạo nhìn về phía Trần Văn, Trần Văn khẽ gật đầu ra hiệu hắn tiếp tục. Điểm này là lúc trước Lý Hạo nghiên cứu tính sổ, Trần Văn đã điểm xuyết cho hắn. "Bước này gọi là đòn bẩy." Lý Hạo viết hai chữ này lên bảng đen, nét chữ có phần xiêu vẹo. "Chúng ta bán tờ khoán này không cần đối phương phải trả đủ tám mươi lượng. Chúng ta chỉ cần họ trả hai phần tiền đặt cọc." "Tức là mười sáu lượng bạc." "Chỉ cần trả mười sáu lượng, ngươi liền có thể cầm tờ khoán này đi. Nửa năm sau, ngươi cầm tờ khoán cùng sáu mươi tư lượng tiền nợ còn lại đến, ta sẽ giao cho ngươi một gánh tơ. Bất kể lúc đó giá thị trường tăng lên hai trăm lượng hay giảm xuống năm mươi lượng, ta đều tính giá tám mươi lượng để giao hàng cho ngươi." "Đây chính là. Khóa chặt tương lai." Lời Lý Hạo vừa dứt, mọi người đều chìm vào trầm tư, không ai lên tiếng. Chỉ có tiếng mưa ngoài cửa sổ dường như càng thêm gấp gáp. Lý Đức Dụ há hốc mồm, hồi lâu không khép lại được. Hắn làm quan cả đời, cai quản tiền lương cả đời, nhưng chưa từng nghe qua cách làm kinh thế hãi tục mà dường như lại hợp tình hợp lý nhường này. "Việc này... việc này quả thực là thần thuật!" Lý Đức Dụ có phần kích động thốt lên, "Tiên sinh, nếu thao tác như vậy, chẳng phải là..." "Chẳng phải là có thể dùng số vốn cực ít để cậy tung cả thị trường to lớn hay sao?" Trần Văn tiếp lời, "Đúng vậy, đây chính là đòn bẩy. Dùng hòn đá nhỏ bẩy đổ ngọn núi lớn." "Lý Hạo, ngươi suy diễn cho mọi người xem, nếu là thương hộ bình thường, đối mặt với sự độc quyền của Ngụy công công và Sinh Ty Khoán của chúng ta, hắn sẽ chọn thế nào?" Lý Hạo gật đầu, cầm lại bàn tính, bắt đầu suy diễn ngay tại chỗ. "Giả sử ta là một thương gia tơ lụa hạng trung ở phủ Giang Ninh, trong tay có một nghìn sáu trăm lượng bạc mặt. Nay ta muốn mua tơ để mở xưởng." "Lựa chọn thứ nhất: Tìm Ngụy công công hoặc chợ đen mua hàng có sẵn. Một trăm hai mươi lượng một gánh, ta chỉ mua được mười ba gánh tơ. Chừng ấy tơ nhét kẽ răng còn không đủ, xưởng dệt vẫn phải đình công, còn phải bồi thường tiền vi ước." "Lựa chọn thứ hai: Đến mua Sinh Ty Khoán của chúng ta. Một nghìn sáu trăm lượng, nếu trả đủ thì mua được hai mươi gánh. Nhưng nếu là nộp tiền cọc..." "Cạch!" Hạt bàn tính vang lên giòn giã. "Ta có thể mua... Một trăm gánh!" "Khế ước của một trăm gánh tơ!" Đến chính Lý Hạo cũng phải kinh ngạc trước kết quả suy diễn của mình, "Điều này có nghĩa là, ta dùng cùng một số tiền, đã khóa chặt được lượng hàng gấp năm lần trong tương lai! Hơn nữa giá cả còn rẻ hơn hàng có sẵn một phần ba!" "Nếu ngươi là thương gia, ngươi sẽ chọn thế nào?" Câu hỏi này căn bản không cần trả lời. Bản tính con người là trục lợi, đứng trước sức cám dỗ lợi ích to lớn cùng hiệu ứng đòn bẩy nhường này, không ai có thể khước từ. "Diệu! Diệu thay!" Diệp Hành Chi vỗ mạnh vào đùi, kích động đến chòm râu cũng run lên, "Đây không chỉ là làm ăn buôn bán, đây là công tâm! Đây là lợi dụng lòng tham của con người để chống lại cường quyền của Ngụy yêm! Ngụy yêm dùng tiền dồn người vào tử lộ, tiên sinh dùng lợi mở cho người sinh lộ. Cao thấp đã phân!" "Không chỉ có vậy." Trần Văn bổ sung, "Thông qua phương thức này, chúng ta có thể thu hồi một lượng vốn khổng lồ từ trước trong hoàn cảnh trong tay không có hàng sẵn. Tức là số tiền đặt cọc kia. Khoản tiền này chính là cọng rơm cứu mạng của chúng ta, là quân phí phản kích của chúng ta! Chúng ta có thể dùng số tiền này đến Thục Địa thu mua tơ, trợ cấp cho thợ dệt, duy trì vận hành của thương hội." "Hơn nữa, một khi các thương hộ đã mua khoán của chúng ta, bọn họ liền trở thành đồng minh của chúng ta. Họ sẽ mong chúng ta thắng, mong nửa năm sau chúng ta thuận lợi giao hàng. Kẻ nào dám phá hủy chúng ta, chính là đang phá hủy tài sản của bọn họ! Ngụy công công muốn cô lập chúng ta, chúng ta liền dùng tờ giấy này buộc chặt toàn bộ thương hộ Giang Nam lên cỗ chiến xa của mình!" Một phen suy diễn hạ màn, nhiệt huyết của mọi người đều được nhen nhóm bùng cháy. Nỗi u ám đè nặng trong lòng mọi người ban nãy bị quét sạch một phen. Thế nhưng đúng lúc này, Chu Thông nãy giờ vẫn im lặng nơi góc phòng bỗng cất tiếng chất vấn. "Hừ." Mọi người đều quay đầu nhìn hắn. Chu Thông vẫn giữ vẻ mặt không chút cảm xúc, chậm rãi đứng dậy đi tới trước bảng đen, chỉ vào chữ "Tín". "Kế sách của tiên sinh tuy khéo, sổ sách Lý Hạo tính cũng không sai. Nhưng chư vị đều đã bỏ sót một vấn đề trí mạng nhất." "Vấn đề gì chứ?" Vương Đức Phát không hiểu liền hỏi, "Chẳng phải đều đã tính toán rành mạch rồi sao? Nắm chắc phần thắng, không thể lỗ mà!" "Lòng tin." Chu Thông lạnh lùng thốt ra hai chữ. "Người ta dựa vào đâu mà tin nửa năm sau chúng ta giao được hàng?" "Hiện giờ Ngụy công công một tay che trời, ai nấy đều cho rằng Ninh Dương sắp xong đời, thương hội sắp sửa sập tiệm. Giữa cơn hoảng loạn thế này, ai dám bỏ tiền mua một tờ giấy lộn? Vạn nhất nửa năm sau thương hội cuốn gói bỏ chạy thì sao? Vạn nhất bị Ngụy công công tịch thu niêm phong thì sao? Chẳng phải mười sáu lượng tiền cọc kia trôi sông đổ biển hết hay sao?" "Nếu không ai mua, Sinh Ty Khoán này chỉ là giấy lộn. Đòn bẩy cũng gãy. Dù có tính ra hoa ra gấm, không ai tin thì cũng bằng không." Nghe đến đó, mọi người cũng đều hiểu ra. Phải rồi, lòng tin. Vào lúc mà thứ này còn quý hơn vàng mười, lòng tin lấy từ đâu ra? Đây là vấn đề thực tế không thể lảng tránh. Đám thương nhân tuy tham lam nhưng không hề ngu ngốc. Đứng trước rủi ro cực lớn, bọn họ có thể sẽ chọn khoanh tay đứng nhìn, thậm chí dậu đổ bìm leo. Sắc mặt Lý Đức Dụ cũng đổi khác: "Chu Thông nói rất đúng. Nếu không ai dám mua, chúng ta chỉ là tự xướng tự họa. Hơn nữa một khi phát hành mà không ai thèm đoái hoài, ngược lại sẽ để lộ sự suy yếu của ta, khiến Ngụy yêm càng thêm ngang ngược." Trần Văn nhìn Chu Thông, đối với sự chất vấn của hắn lại tỏ ra vô cùng hài lòng. Quả không hổ danh quỷ tài mưu lược, vừa liếc mắt đã nhìn thấu mắt xích yếu nhất. "Chu Thông, ngươi nhìn rất chuẩn." Trần Văn gật đầu, "Đây chính là mắt xích khó khăn nhất trong toàn bộ kế hoạch. Cũng là điều Ngụy công công mong mỏi nhìn thấy nhất. Lòng tin sụp đổ." "Thế nên, chúng ta cần hai thứ để chống đỡ cho lòng tin này." Trần Văn giơ lên hai ngón tay. …… …… Tái bút: Chư vị Ngạn Tổ, Diệc Phi, Trạng nguyên lang, nếu thấy cuốn sách này không tệ, xin hãy tiện tay chấm năm sao nhé, hiện tại số người đánh giá còn hơi ít khiến điểm số hơi thấp, bái tạ!