Chương 934: Tivi màu làm ra rồi!

Trên con đường rải sỏi dẫn từ Viện nghiên cứu Bát Bảo Lương sang ban dự án tivi màu, Chu Dương vừa đi vừa trò chuyện với bọn Cố Thành Hoa, Kiều Vệ Quốc. "Viện trưởng, anh bảo mấy người bên Tây Công Đại làm ra tivi màu thật rồi à?" Kiều Vệ Quốc tò mò hỏi. "Nếu không có gì bất trắc thì đúng rồi đấy. Dù sao đợt trước họ đã giải quyết xong vấn đề mạch tích hợp, tính thời gian thì quả thực cũng đến lúc ra kết quả rồi!" Chu Dương nói. Cố Thành Hoa đi bên cạnh cười bảo: "Tôi thì chẳng nghi ngờ gì năng lực nghiên cứu của mấy người đó, chỉ đang nghĩ không biết cái dự án tivi màu này có kiếm ra tiền không thôi." Có lẽ sợ Chu Dương hiểu lầm, Cố Thành Hoa liền giải thích thêm: "Lão Chu, tôi không có ý nghi ngờ anh đâu, chỉ là tivi màu bây giờ đắt đỏ quá mức." "Năm ngoái đơn vị của bố tôi chia cho mỗi lãnh đạo một chiếc tivi màu 17 inch, nghe đâu một chiếc như thế mà tận 3600 tệ. Đồ đắt thế này dẫu có sản xuất ra được thì dân thường làm gì có mấy ai mua nổi!" Không đợi Chu Dương lên tiếng, Kiều Vệ Quốc đã trố mắt kinh ngạc: "3600 tệ á, sao mà đắt thế, người bình thường nhịn ăn nhịn uống làm lụng mười năm chưa chắc đã mua nổi một cái!" Chu Dương cười cười, hỏi: "Thế hai người có biết tại sao tivi màu lại đắt thế không?" "Đồ tốt chứ sao, xem được hình màu, ăn đứt tivi đen trắng còn gì!" Cố Thành Hoa đáp. "Sai rồi, giá cả của bất kỳ món hàng nào cũng không đơn thuần phụ thuộc vào tính năng tốt hay xấu!" Chu Dương nói. "Thế dựa vào cái gì?" "Quan hệ cung cầu!" "Đạo lý anh nói thì tôi hiểu, cung không đủ cầu thì đắt, cung vượt quá cầu thì rẻ, nhưng đấy chẳng phải là đặc trưng của kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa à, kinh tế kế hoạch của mình không phải khác thế sao?" Cố Thành Hoa thắc mắc. "Về lý thuyết, giá hàng hóa dưới nền kinh tế kế hoạch không chịu ảnh hưởng của quan hệ cung cầu, bởi vì tất cả hàng hóa đều được sản xuất theo nhu cầu, phân phối theo nhu cầu!" Thế nhưng Chu Dương lại chuyển giọng, nói tiếp: "Nhưng muốn sản xuất và phân phối theo nhu cầu thì năng lực sản xuất và tư liệu sản xuất phải cực kỳ dồi dào. Về lý thuyết, chỉ cần người dân cần là nhà nước sẽ bố trí sản xuất, nhưng năng lực sản xuất xã hội của chúng ta đã đạt tới mức đó chưa?" "Chuyện này... chắc là chưa đạt được!" "Chắc chắn là chưa rồi, nếu không chúng ta đâu cần bày ra mấy cái phiếu cung ứng để hạn chế tiêu dùng của người dân, nhất là với mấy món hàm lượng công nghệ cao như xe đạp, máy khâu, tủ lạnh, tivi, lại càng ngặt nghèo hơn!" Chu Dương tiếp tục nói: "Quay lại chuyện tivi màu, trong nước mình tuy có vài đơn vị nghiên cứu chế thử được chút ít ở quy mô nhỏ, nhưng sản xuất hàng loạt quy mô lớn thì vẫn chịu. Thành thử phần lớn tivi màu đều phải nhập khẩu." "Đã đi mua của người ta thì giá đắt là chuyện đương nhiên, cho nên nguyên nhân gốc rễ khiến tivi màu đắt đỏ vẫn là do chúng ta chưa tự sản xuất được." Nghe Chu Dương phân tích, Cố Thành Hoa vỡ lẽ: "Hóa ra là thế. Cơ mà đã nhập khẩu đắt như vậy, sao mình không tự sản xuất lấy?" Kiều Vệ Quốc cũng hùa theo: "Đúng đấy, kể cả bỏ tiền mua dây chuyền về tự làm cũng có hời mà, chẳng lẽ không ai chịu bán dây chuyền tivi màu cho mình?" Chu Dương lắc đầu thở dài: "Cũng có người muốn bán dây chuyền sản xuất tivi màu cho ta đấy chứ, nhưng tiếc là... Thôi, chuyện này không nhắc tới thì hơn!" Vừa hay lúc này cũng đã tới cổng lớn của ban dự án tivi màu, Chu Dương rảo bước đi thẳng vào trong, bỏ lại Cố Thành Hoa và Kiều Vệ Quốc với nỗi tò mò lơ lửng trong lòng. Về chuyện này, mỗi lần nhớ lại, Chu Dương đều cảm thấy nghẹn ứ trong ngực. Thực ra từ mấy năm trước, chúng ta đã từng tiếp xúc với phía Mỹ, muốn nhập khẩu công nghệ sản xuất tivi màu. Hồi đó, Bộ Công nghiệp Cơ khí thứ tư cử một đoàn đại biểu gồm mười hai người sang Mỹ khảo sát, đối tượng làm việc là Công ty Vô tuyến điện Mỹ RCA, vì công ty này nắm giữ cả bốn công nghệ sản xuất đèn hình tivi, trình độ công nghệ đứng hàng đầu thế giới. Quan trọng hơn, thời điểm đó đa số các nước phương Tây, bao gồm cả Mỹ, đều đang rơi vào thời kỳ đình lạm kinh tế, rất nhiều công ty không có đơn hàng, hoặc làm ra sản phẩm không ai mua. Vì vậy, họ rất có thiện chí bán những thiết bị công nghệ dân dụng này, thậm chí trong quá trình đàm phán, công ty RCA còn chủ động hạ giá chào bán toàn bộ dây chuyền từ 130 triệu đô la xuống còn 73 triệu đô la, giảm hơn một nửa. Trong chuyến khảo sát, công ty RCA còn đưa đoàn đại biểu đến thăm Công ty Corning chuyên sản xuất vỏ bóng đèn hình. Sau khi tham quan xong, phía Corning có tặng mỗi người trong đoàn một con ốc sên nhỏ làm bằng thủy tinh. Nhưng chẳng ai ngờ nổi, chính con ốc sên nhỏ này về sau lại dấy lên một cơn sóng gió ngập trời, trực tiếp gây thiệt hại kinh tế lên tới hàng trăm triệu tệ. Tháng 2 năm 1974, ngay trước thềm hai bên ký kết hợp đồng, một cán bộ trẻ của Bộ Công nghiệp Cơ khí thứ tư đã viết thư báo cáo lên cấp trên, phản ánh việc đoàn khảo sát nhận quà tặng của phía Mỹ, mà món quà đó lại là "ốc sên", đồng thời quy kết trong thư rằng đây là hành vi ám chỉ, mỉa mai nước ta. Một nhân vật cộm cán trong bè lũ bốn tên nhận được thư thì nổi trận lôi đình, trực tiếp nâng tầm sự việc thành tranh chấp ngoại giao, còn đến tận Văn phòng Liên lạc của Mỹ tại Bắc Kinh để khiếu nại, tố cáo đối phương dùng ốc sên để bôi nhọ nước ta đi theo "chủ nghĩa bò lê". Sau chuyện đó, Bộ Công nghiệp Cơ khí thứ tư cũng chẳng dám xúc tiến việc nhập khẩu dây chuyền nữa, đành phải trả lại toàn bộ quà tặng. Đó chính là "sự kiện con ốc sên" từng gây chấn động một thời. Mãi sau này điều tra mới rõ, Công ty Corning vốn có thông lệ tặng ốc sên cho khách tham quan, không chỉ riêng đoàn ta mà khách nào cũng thế. Trong mắt họ, đó chỉ là một món quà lưu niệm tinh xảo, tuyệt nhiên không có hàm ý sâu xa nào khác. Dẫu rằng sau này "sự kiện con ốc sên" đã được làm sáng tỏ và dẹp yên, nhưng việc nhập khẩu dây chuyền tivi màu thì bị đình trệ hoàn toàn. Mãi đến tháng 9 năm 1979, nước ta mới ký hợp đồng với Nhật Bản, tốn hơn 160 triệu đô la mới mua được dây chuyền sản xuất tivi màu về. So với dây chuyền của Mỹ khi xưa, dây chuyền của Nhật đắt hơn tới 90 triệu đô la, tính theo tỷ giá bấy giờ thì thiệt hại trực tiếp đã lên tới hàng trăm triệu tệ. Đau đớn hơn cả là chỉ vì sự tùy tiện của quyền lực mà người dân phải đợi thêm mấy năm trời mới được xem tivi màu, khiến cả ngành công nghiệp tivi màu nước nhà bị chậm phát triển mất bao nhiêu năm. Dù chuyện đã qua mấy năm, nhưng vì những người dính líu đến vẫn còn đó nên vấn đề này đến nay vẫn hết sức nhạy cảm, thế nên Chu Dương mới nói được nửa chừng rồi nuốt lại vào bụng. Lại nói về phía dự án, lúc nhóm Chu Dương bước vào thì bọn Dương Quốc An đang ăn cơm. Nghe bảo Chu Dương dẫn người tới, mấy vị giáo sư già cùng các cán bộ kỹ thuật nòng cốt trong ban dự án đều vội buông bát đũa, chạy ùa ra đón. Nhìn thấy Chu Dương, Dương Quốc An mừng rỡ ra mặt: "Viện trưởng Chu, cuối cùng cậu cũng tới rồi, bọn tôi đợi cậu cả ngày nay đấy!" "Nhìn vẻ mặt của bác thế này, chắc là tivi màu của chúng ta làm xong rồi hả?" Chu Dương cười hỏi. "Đúng thế, làm ra rồi!" "Đi thôi, vào xem nào!" "Được, đi theo tôi!" Dưới sự dẫn đường của Dương Quốc An, mọi người đi thẳng vào một phòng nghiên cứu của ban dự án. Vừa bước chân vào phòng, Chu Dương đã bị một thiết bị trông khá thô sơ đặt trên bàn làm việc thu hút. Sở dĩ gọi nó là thiết bị chứ không phải tivi màu là vì thứ trước mắt này hoàn toàn không có lớp vỏ ngoài, toàn bộ linh kiện đều phơi trần ra ngoài, khác xa so với những chiếc tivi màu thời kỳ đầu trong ký ức của Chu Dương, trông vô cùng mộc mạc. "Giáo sư Dương, giáo sư Hầu, đây chính là chiếc tivi màu mà các bác nghiên cứu ra đấy à?" Chu Dương tò mò hỏi. "Đúng thế, tuy trông có hơi tồi tàn một chút, nhưng tính năng thì ngon lành lắm đấy!" "Ha ha ha, cái đấy không thành vấn đề, chỉ cần tính năng tốt thì cái vỏ bên ngoài có hề gì đâu!" Chu Dương cười nói. Dương Quốc An tươi cười bảo: "Đúng vậy, mọi người ngồi xuống cả đi, để tôi bật thử cho các cậu xem chiếc tivi màu do chính tay chúng ta chế tạo!" Được Dương Quốc An mời, Chu Dương cùng mọi người liền vây quanh bàn làm việc, kéo ghế ngồi xuống. Cùng lúc đó, Dương Quốc An bước tới trước chiếc tivi màu thô sơ kia, thoăn thoắt thao tác. Vừa cắm nguồn điện, chiếc tivi bắt đầu khởi động. Sau một tràng tiếng rè rè, bên trong truyền ra giọng đọc dõng dạc, vừa nghe đã nhận ra ngay là chương trình thời sự của Đài truyền hình Trung ương. Cùng với thanh âm quen thuộc đó, trên màn hình nhỏ đặt trên bàn hiện rõ mồn một hình bóng của một nữ phát thanh viên... ... Tái bút: Chương một đã lên!