Chương 435: Ranh giới khoa học (1)

Diệp Khai ngẩng đầu lên. Người trước mặt ánh mắt trong trẻo, nét mặt còn vương nét trẻ con, Diệp Khai đoán người này chắc là sinh viên. Đang ở trong trường học sao… Chẳng lẽ là ký ức về Tai Ách? Diệp Khai thầm đoán. Tiên Sinh từng hứa sẽ cho hắn biết vài chuyện. Có lẽ nơi này có liên quan đến những chuyện đó. "Tôi… ừm… Tôi thấy không đúng." Hình như đã mấy ngày không nói chuyện, giọng hắn khản đặc, nói năng có phần ngập ngừng. "Mấy thứ này…" Hắn thu dọn lại đống giấy tờ trước mặt: "Có vấn đề, nhưng tôi sắp chạm tới rồi…" "Đừng làm phiền tôi, để tôi nghĩ thêm chút nữa." "Rất gần rồi…" "Không phải, cậu mấy ngày liền không ra khỏi cửa rồi đấy!" Người đối diện rõ ràng đang sốt ruột: "Cậu có biết bây giờ trông cậu thế nào không?" "Hả… Tôi không sao." "Cậu không được thức nữa đâu." Người đối diện nói: "Cậu nhìn bộ dạng mình bây giờ đi…" Người kia rút điện thoại ra chụp một tấm, giơ màn hình cho hắn xem: "Cậu sắp đột tử rồi đấy!" Người trong ảnh đeo kính, tóc tai bù xù, quầng thâm mắt đen sì. Mặt mũi nhợt nhạt, nhớp nháp dầu bóng vì thức đêm kéo dài. Nhưng điều khiến Diệp Khai để tâm không phải những thứ đó, mà là gương mặt của người trong ảnh. Đó là Hoàng Kiến. Hoàng Kiến thời trẻ. Chuyện này có liên quan gì đến hắn? ………… "Ào——" Hoàng Kiến vốc nước lạnh tạt lên mặt, cảm giác mát lạnh giúp hắn tỉnh táo đôi chút. Hắn cầm khăn lau mặt, nhìn trừng trừng vào bản thân trong gương đến ngẩn người. Sau khi bị bạn học can thiệp khẩn cấp, hắn ngủ liền một mạch hơn hai mươi tiếng, ngủ đến mức đất trời tối tăm. Đôi khi, những bài toán không giải được lúc tỉnh táo sẽ tìm thấy manh mối trong mơ, nhưng giấc ngủ này chẳng mang lại cho hắn chút cảm hứng nào. Hắn chỉ mơ thấy vài thứ vô cùng quái dị, rất nhiều vật dụng thường ngày bị vặn vẹo, biến đổi, tất cả đều hóa thành hình dạng mà hắn không thể hiểu nổi. Giống hệt những phép tính của hắn, kỳ quái và không có hồi kết. Rõ ràng cảm giác chỉ cần thêm vài lần biến đổi, vài lần hoán vị là có thể ra được kết luận. Thế nhưng vẫn chẳng có kết quả gì. Hắn chỉ đang xoay mòng mòng trong phạm vi đã biết, không ngừng tìm cách lách qua lách lại mà vẫn không sao thoát ra được. Cảm giác này… Giống như rơi vào đầm lầy hay một vòng xoáy. "Như bị ma dắt áo…" Hắn lẩm bẩm một mình. Nghĩ thêm một lúc vẫn không ra mấu chốt, hắn lắc đầu, bỏ cuộc. Cậu bạn nói đúng. Cứ từ từ, rồi sẽ tìm ra lời giải. Trên đời này chỉ có một loại vấn đề là vô nghiệm — đó là đề bài sai, mà đề bài sai thì cũng có thể chứng minh là nó sai. Nhưng vấn đề hiện tại của Hoàng Kiến là — hắn không thể chứng minh đề bài sai, cũng không thể tìm ra lời giải. "Đúng là gặp ma rồi." ………… Hoàng Kiến là một thiên tài, tất cả những ai quen biết hắn đều nói như vậy. Ở hầu hết các môn học, thực lực của hắn đều vượt trội đến mức mắt thường cũng thấy rõ — từ nhỏ đến lớn các loại giải thưởng nhiều không đếm xuể, mấy giải nhỏ hơn thì cúp và huy chương chẳng có chỗ để, bị nhét hết vào một cái hòm dưới gầm giường. Chỉ có cúp của các cuộc thi lớn mới đủ tư cách đặt trên nóc giá sách của hắn, cho đến khi bị chiếc cúp tiếp theo thay thế. Sau khi được trường đại học hàng đầu tuyển thẳng, hắn càng bộc lộ rõ thiên phú trong lĩnh vực vật lý lý thuyết và toán học, tốc độ tiến bộ có thể dùng từ một ngày đi ngàn dặm để hình dung. Thầy giáo từng nhận xét về hắn thế này — "Điều tôi hối tiếc nhất là không phát hiện ra cậu ấy sớm hơn một năm. Độ tuổi vàng để làm nghiên cứu rất ngắn, nếu cậu ấy được học sớm hơn một năm, biết đâu đã có cơ hội tạo ra nhiều đột phá hơn trên phương diện lý thuyết." Tất nhiên, đến nay hắn vẫn đang trong quá trình học tập. Năm nay mới vừa vượt qua rào cản Landau mà thôi. Nhưng hắn đã tự chọn cho mình một hướng nghiên cứu, một hướng cực kỳ ngông cuồng. Ngay cả người thầy đánh giá cao hắn nhất, sau khi biết hướng nghiên cứu của hắn cũng liên tục lắc đầu, khẳng định chuyện đó hoàn toàn vô nghĩa. Đương nhiên, không ai thuyết phục được hắn, ngoại trừ thực tế. "Máy Turing đã là một mô hình rất hoàn thiện." Thầy giáo từng nói với hắn như vậy: "Nhưng nó không thể bao quát toàn bộ các vấn đề toán học. Cậu muốn tìm một khuôn khổ để biến những vấn đề trước đây thành bài toán có thể tính toán được, điều đó gần như là bất khả thi." Khi nghe câu đó, Hoàng Kiến đã hiểu ý thầy — hướng đi này không có giá trị nghiên cứu, cũng chẳng cần tốn công nghĩ tới. Đúng vậy, chỉ cần trình độ toán tiểu học là đã đủ sống, toán cấp hai cấp ba thậm chí còn không cần thiết — vấn đề phức tạp hơn một chút thì cứ giao cho máy tính là xong. Nhưng đó là đối với người bình thường, còn Hoàng Kiến tự thấy mình không phải kẻ tầm thường. Cuộc sống của người bình thường đối với hắn quá mức tẻ nhạt — sống trong phạm vi do máy Turing vạch sẵn, với hắn chẳng khác nào đã chết. Máy Turing có thể giải quyết toàn bộ các bài toán "tính toán được", nói cách khác, là những bài toán có thể tìm ra đáp án trong một số hữu hạn các bước thông qua một hệ thống logic cố định. Những vấn đề nằm ngoài phạm vi đó có thể vẫn thuộc về hệ thống logic của toán học, nhưng máy Turing không thể giải quyết. Thầy hắn cho rằng, việc thấu hiểu và xử lý các vấn đề "không thể tính toán" chính là ranh giới bản chất giữa con người và máy móc. Máy móc dù có biểu hiện giống người đến đâu thì rốt cuộc cũng chỉ có năng lực xử lý những vấn đề hữu hạn. Hoàng Kiến lại nghĩ ngược lại, mọi thứ đều phải tính toán được mới đúng — kể cả bài toán dừng kinh điển. "Em muốn thử." Hắn đã trả lời như vậy: "Người nghiên cứu các bài toán tính toán được có quá nhiều rồi, những vấn đề mà máy móc cũng giải được thì chẳng có giá trị gì." Chỉ có những kẻ tầm thường mới cần đi nghiên cứu những vấn đề tầm thường. Nhưng hiện tại xem ra, hắn đã chạm trần rồi. Ra ngoài hóng gió một chút vậy. ………… Hoàng Kiến bước đi không mục đích trong khuôn viên trường. Mọi thứ ở đây hắn đều đã ghi nhớ rõ trong đầu, kể từ lúc nhập học, chỉ cần đi dạo một hai vòng quanh trường là hắn đã thuộc lòng địa hình, giờ đây nhắm mắt lại cũng không đi lạc. Chỉ cần đặt bản đồ trường vào hệ tọa độ, xác định điểm đầu và điểm cuối, hắn có thể tính ra một hàm số, mỗi bước chân cứ theo kết quả tính toán mà bước tới, chắc chắn sẽ tới đích thành công trong thời gian ngắn nhất và tránh được mọi chướng ngại vật. Giống như số mệnh, từ đầu đến cuối đều đã được định đoạt. Nhưng hắn sẽ không thực sự làm vậy. Còn lý do thì — Trong khuôn viên trường có quá nhiều biến số. Các cặp đôi trên ghế dài ven đường, những người bạn đang vội vã, độc giả mải dán mắt vào điện thoại đọc tiểu thuyết, và cả những con mèo hoang béo mầm bên vệ cỏ. Những biến số này đều không thể kiểm soát, nhưng mỗi một biến số lại tác động đến hàm số của hắn. Vì vậy hắn phải mở mắt, dựa vào những người xuất hiện trong tầm nhìn để liên tục điều chỉnh hàm số của mình, việc này đòi hỏi tốc độ tính toán cực nhanh, vừa hay có thể dùng để mát-xa cho não bộ — Một nhóm người đi ngang qua trước mặt hắn, cùng lúc đó có mấy con mèo hoang đang đuổi nhau đùa giỡn, phát ra những tiếng kêu gầm gừ, người thì muốn can, người thì đứng xem. Không cần dừng bước. Dựa theo hướng di chuyển của họ, chỉ cần thế này, rồi thế này… Bỗng nhiên có một con mèo khựng lại, dựng đứng đuôi lên rồi bắt đầu khè. Điều này không khớp với tính toán trước đó của hắn. Hoàng Kiến không kịp đổi bước chân, lảo đảo một cái, vội vàng bám lấy thân cây nhỏ bên cạnh mới không ngã. Quả nhiên, não bộ con người vẫn có giới hạn sinh học quá lớn. Hắn lắc đầu.