Chương 542: Muốn làm giàu, trước làm đường

Kỳ Kim Việt thở dài: "Ta đã đi một vòng khắp các thôn xóm của từng huyện lớn, không một ai bằng lòng... Lẽ của bà con cũng rất thật, trước giờ trồng lương thực, thu hoạch có kém đến đâu thì ít nhất vẫn còn cái lót dạ. Chứ bo bo với kê đen thứ này, thi thoảng ăn một đôi bữa thì được, sao có thể bữa nào cũng lấy làm cơm ăn... Huống hồ chưa từng có ai gieo trồng quy mô lớn như vậy, lòng người chẳng ai nắm chắc, chẳng chịu mở lời thuận theo." "Điện hạ, ngài phải tính toán một món nợ sổ sách cho họ thấy." Giang Trân vừa ngẫm nghĩ vừa nói, "Ruộng đất nơi này cằn cỗi, năm được mùa mỗi mẫu cũng chỉ thu được hai thạch, mà năm nay mưa dầm dề, nghe nói lúa thóc chỉ thu được hơn một thạch một chút. Một thạch thóc ở bản xứ Quy Châu bán được bao nhiêu? Dù năm nay giá lương thực tăng, cũng chẳng qua chừng năm tiền. Một nhà cày cấy mười mẫu đất, cả năm tính toán chặt chẽ lắm thu nhập cũng chỉ năm, sáu lượng bạc... Đó là còn chưa trừ đi thuế má và tiền thóc giống, trừ xong chẳng còn lại là bao, hèn chi dân chúng thường phải ôm bụng đói." Nàng khựng lại một nhịp. Rồi nói tiếp: "Nếu đổi sang trồng bo bo, một mẫu bo bo có thể thu được ba thạch; lại xem kê đen, kê đen chịu hạn tốt, chịu đất cằn, mỗi mẫu thu tới bốn thạch. Một thạch bo bo bán được sáu tiền bạc, mà kê đen lại càng đáng giá, bán được tám tiền... Cũng mười mẫu đất ấy, đổi sang trồng bo bo và kê đen, thu nhập một năm chí ít mười hai, mười ba lượng. Trích ra năm lượng để mua thóc và lúa mì, đủ cho cả nhà ăn suốt một năm, tính ra vẫn còn dư lại những bảy, tám lượng bạc." Đôi mắt Kỳ Kim Việt thoạt tiên sáng rỡ. Nhưng ngay sau đó, chàng lại trĩu mối lo âu: "Thế nhưng, nếu nhà nhà ở Quy Châu đều trồng bo bo cùng kê đen, chợ búa bỗng chốc thừa mứa chừng ấy hàng hoá, giá ắt sẽ hạ, tình hình e là không được suôn sẻ như ta trù liệu." "Người phương nam dùng bo bo làm vị thuốc và ngũ cốc quý hiếm, giá bo bo lại càng cao; còn người phương bắc dùng kê đen để ủ rượu mạnh, kê đen cũng có chỗ tiêu thụ." Giang Trân ngước mắt lên, "Quy Châu trồng bo bo và kê đen xong mang đổi lấy lúa mì của người phương bắc, đổi thóc lúa của người phương nam. Chợ càng rộng mở, giá cả tự khắc không rơi rụng." "Vẫn là nàng lắm mưu nhiều kế." Ngón tay Kỳ Kim Việt khẽ khựng lại, "Chỉ là trong đó còn một nút thắt: Quy Châu đường sá hiểm trở, người bên trong khó ra, kẻ bên ngoài khó vào, muốn chuyển bo bo cùng kê đen đi xa vốn chẳng dễ dàng gì." "Bởi vậy, việc hệ trọng nhất của Quy Châu lúc này thực chất gồm hai điều." Giang Trân nhấp một ngụm trà, nói tiếp, "Một nhóm người đi khắp các thôn làng để giải thích việc đổi giống cây trồng, tính rành rẽ món lợi ấy cho bà con nghe, để họ hiểu rằng chuyển đổi không phải liều mạng đánh cược, mà là một mối làm ăn có lãi; nhóm còn lại phải bắt tay tổ chức sửa sang đường sá. Muốn giàu, trước hết phải mở đường... Đạo lý này đặt ở đâu cũng đều đúng cả." Kỳ Kim Việt ngơ ngẩn nhìn nàng. Muốn giàu, trước hết phải mở đường. Câu nói ấy cứ văng vẳng dội lại trong tâm trí chàng không dứt. Chàng cất lời cảm thán tự đáy lòng: "Lời này của Giang đại nhân, dẫu lật tung bao pho sách trị quốc cũng chẳng thể tìm ra đạo lý tương tự. Vỏn vẹn mấy chữ mà sánh ngang cả một bộ trị quốc sách." Giang Trân bị chàng khen đến độ phải ho nhẹ một tiếng che giấu ngượng ngùng. Nàng chẳng qua chỉ bê nguyên xi mớ lý thuyết từng trải qua ở thời hiện đại sang mà thôi, có gì ghê gớm đâu... Nàng vừa húng hắng ho, Kỳ Kim Việt đã lập tức căng thẳng: "Thương tích của nàng còn chưa lành hẳn, chớ đứng hứng gió ở chỗ này mà nói chuyện nữa, mau vào phòng nằm nghỉ đi." "Ta đã sớm không sao rồi, ngài đừng có hễ một chút là cuống quýt lên thế." Giang Trân vẫn ngồi yên không nhúc nhích. Cách đó không xa. Phàn Phái và Mạnh Vô Ngu vừa định bước tới thì vừa khéo bắt gặp cảnh tượng này. Phàn Phái huých cùi chỏ vào người bên cạnh, cảm thán: "Muội nhìn cảnh này xem, thật là đẹp mắt biết bao. Lão sư nhà chúng ta đứng cạnh điện hạ, quả đúng một đôi ngọc bích trời sinh." Mạnh Vô Ngu không chút biểu cảm: "Cả ngày trong đầu huynh chỉ có mỗi mấy thứ trăng gió này thôi sao?" "Chỉ có muội là đầu gỗ ngốc nghếch, chẳng hiểu phong tình, lòng dạ sắt đá." Phàn Phái hừ một tiếng, "Lần trước lão sư bị thương hôn mê, Tứ điện hạ canh giữ suốt hai ngày hai đêm, mắt chẳng buồn chợp lấy một lúc, muội từng thấy hoàng tử nào canh giữ bên giường bề tôi như thế chưa?" Mạnh Vô Ngu: "Đó là nghĩa vua tôi, là tình đồng liêu cùng chung chí hướng." "Hừ, đánh cược mười lượng bạc!" Phàn Phái bảo, "Giờ chúng ta qua đó nghe lén xem họ đang nói gì, bảo đảm toàn là những lời mật ngọt thắm thiết..." Mạnh Vô Ngu giơ tay định túm hắn lại. Nhưng Phàn Phái đã lom khom cúi người, lách mình trốn sau giàn hoa bên mé sân. "Giang đại nhân, theo ý nàng, con đường này nên mở thế nào?" "Điện hạ, Quy Châu nhiều núi non, nếu đi vòng quanh sườn núi mà mở đường thì lộ trình quá dài. Ta thấy chi bằng phá núi, rút ngắn khoảng cách... Nay Đại Hạ đã có thuốc nổ, việc phá núi cũng không còn khó khăn..." Phàn Phái: "..." Thế mà lại đang bàn chuyện công vụ sao? Công vụ, lại công vụ, đào đâu ra lắm việc quan sự thế không biết? Những ngày sau đó Kỳ Kim Việt càng thêm bận rộn, đến cái bóng dáng cũng chẳng mấy khi thấy đâu. Dân phu sửa đường cần điều động, việc tuyên truyền đổi giống cây trồng cần thúc đẩy, lại thêm công tác dập dịch sốt rét ở mấy huyện lân cận cũng chẳng thể lơ là buông lơi. Dẫu vậy, mỗi tối trở về, chàng đều mang cho Giang Trân ít quả dại hái trong rừng quê, khi thì một bọc sơn tra dại, lúc lại vài chùm nho rừng. Lần nào chàng cũng chỉ đưa quả cho Đào Nhi rồi xoay người rời đi. Thấm thoắt ngày tháng đã trôi sang cuối tháng Tám. Kỳ Kim Việt hiếm hoi lắm mới quay về nha môn tri phủ sớm như hôm nay, nét mặt không giấu nổi vẻ hớn hở. "Giang đại nhân, đại tiệp! Trận chiến chinh phạt Nghiệp Quốc, tướng sĩ cậy nhờ uy lực của hoả pháo, chỉ vỏn vẹn ba ngày đã công phá kinh thành. Giờ đây, toàn bộ cương thổ Nghiệp Quốc đều đã quy về bản đồ Đại Hạ rồi!" Giang Trân nghe vậy cũng mừng rỡ khôn xiết. Mảnh đất Nghiệp Quốc kia vốn dĩ mấy trăm năm trước từng là một phần của Trung Nguyên, về sau ly tán chia cắt mới thành đất dị bang. Nay vó ngựa sắt của Đại Hạ giẫm nát cổng thành Nghiệp Quốc, coi như thu phục lại giang sơn xưa cũ, cũng xem như báo được mối thù cho Yến Hòa Công chúa từng bị Nghiệp Quốc đày đọa đến chết. Mạnh Vô Ngu mặt mày rạng rỡ: "Bách tính ngoài phố đều hay tin thắng trận, không ít người tự phát đốt pháo nổ râm ran nơi cổng thành rồi đấy ạ." "Hoả pháo ba ngày đã phá được thành, trận này đánh nhanh quá thể, thế chẳng phải Trương Kiêu cùng Ngô Thận Ngôn nhặt không được một món công lao lớn sao?" Phàn Phái xụ mặt thở dài thườn thượt, "Biết trước thế này, khi xưa ta đã chủ động xin đi Nghiệp Quốc, giờ cũng kiếm được chút chiến công mang về rồi." "Ngay lúc này đây, có cơ hội lập công đang bày ra trước mắt trò đấy thôi." Giang Trân nâng chén trà nhấp một ngụm. Phàn Phái vội vã đứng thẳng người dậy: "Lão sư đừng úp úp mở mở nữa, mau nói đi, mau nói đi ạ!" "Hiện giờ Quy Châu đổi giống cây trồng mới chỉ vừa bắt đầu, việc sửa đường cũng đang từng bước xúc tiến. Trò ở lại đây lo liệu chu toàn những mối này, mai này về kinh thuật chức, khi Lại Bộ khảo hạch thì đó đều là chính tích sờ sờ ngay trước mắt." Giang Trân chỉ điểm, "Có được công lao này, sau này có thể trực tiếp nhận chức vụ thực quyền ở Lục Bộ, so với đám con cháu huân quý ỷ lại bóng mát tổ tiên chẳng biết mạnh hơn gấp bao nhiêu lần." Phàn Phái bỗng nhiên trở nên bẽn lẽn, ngập ngừng: "Thế nhưng lão sư, con... con không muốn ở lại đây. Con muốn về Kinh Thành, con còn đại sự cả đời chưa giải quyết xong..." Hắn vừa nói vừa đưa mắt đong đưa nhìn Mạnh Vô Ngu đầy tình ý. Cảm nhận được hai luồng mắt trừng trừng dán chặt vào mình, Mạnh Vô Ngu chỉ hận không thể đảo tròn mắt lườm đến tận trời xanh. Nàng lạnh lùng mở miệng: "Phàn Phái, huynh nói chuyện thì cứ nói chuyện, nhìn sang phía muội làm cái gì." Phàn Phái đỏ bừng cả mặt. Giang Trân: "..." Nàng mà còn không nhìn ra cái tên Phàn Phái này đang phải lòng Mạnh Vô Ngu thì đúng là nàng ngốc thật rồi. Nàng xoa trán bảo: "Vô Ngu về tới Kinh Thành, ta sẽ sắp xếp cho con bé theo đoàn Hồng Lô Tự đi sứ các nước lân bang để học đi đôi với hành, thế nên Vô Ngu cũng chẳng ở lại Kinh Thành đâu." Phàn Phái: "..." Trái tim thiếu nam của hắn vừa mới nhen nhóm chút mộng xuân, đã bị một chưởng đập cho tắt ngúm rồi sao?