Chương 294: Chuẩn bị

Dương Lệ Hoa muốn sang nhà máy dệt báo tin vui một chuyến, nhưng làm thư ký thì đời nào dám bỏ lãnh đạo lại mà chuồn về trước. Ngồi ở văn phòng thư ký phía ngoài, tay vân vê chiếc bút, mắt cô dừng lại trên cuốn lịch bàn. Tháng Ba năm 1975. Nhìn mấy con số ấy, lòng cô chùng xuống, sắp sang năm 1976 rồi. Tài liệu trên bàn đã được phân loại gọn gàng. Hồi tháng Hai, trung ương có ban hành văn bản về chỉnh đốn công nghiệp, nhưng đó mới là định hướng vĩ mô, chỉ nói cần chỉnh đốn chứ chưa bảo phải chỉnh đốn thế nào. Đến văn bản tháng Ba thì rõ ràng hơn hẳn, chỉ rõ việc sản xuất gang thép bị sụt giảm nghiêm trọng, yêu cầu kiện toàn bộ máy lãnh đạo, chấn chỉnh doanh nghiệp, khôi phục trật tự sản xuất và hoàn thành kế hoạch đề ra. Ban lãnh đạo nhà máy thép đã được kiện toàn xong xuôi, Diêu Bình Thanh cũng sắp sửa đến nhận chức. Nghĩ đến kế hoạch trong đầu, cô biết mình vẫn phải nhúng tay vào vài chuyện nữa. Cửa phòng thị trưởng khẽ đẩy ra, Diêu Bình Thanh từ bên trong bước ra, tay cầm cuốn sổ tay, mặt không lộ chút cảm xúc nào. Đi tới cửa, thấy Dương Lệ Hoa gật đầu chào rồi chuẩn bị bước tiếp, Dương Lệ Hoa liền đứng dậy, liếc mắt nhìn ra ngoài làm dấu. Diêu Bình Thanh khựng lại, ngó hai đầu hành lang thấy không có ai mới quay người bước lại mép bàn Dương Lệ Hoa, hạ giọng hỏi: "Thư ký Dương, có chuyện gì sao?" Trong bụng cô lại nghĩ chắc Dương Lệ Hoa nóng vội, muốn nhờ vả chuyện gì đây mà, dẫu sao mình cũng sắp làm giám đốc nhà máy thép, trước đó lại là phó ban thư ký văn phòng. Hai người bước ra khỏi phòng, cũng chẳng đi đâu xa, đứng ngay ngoài hành lang. "Giám đốc Diêu, nhà máy thép là đơn vị trọng điểm của thành phố mình, cán bộ lãnh đạo trong đó phần lớn đều gắn bó từ những ngày đầu." Cô nhìn thẳng vào mắt Diêu Bình Thanh: "Thâm niên cao, uy tín lớn, cội rễ sâu. Chị từ văn phòng ủy ban chuyển xuống, thuộc diện từ trên trời rơi xuống, chuyện người ta phục hay không phục là chuyện khác. Nhưng chị không thể để họ nghĩ chị xuống để hất đổ bát cơm của họ, mà phải làm cho họ thấy chị xuống là để giúp họ giải quyết việc." Diêu Bình Thanh ngẩn ra. Cô cứ tưởng Dương Lệ Hoa muốn ra điều kiện gì, hóa ra là đang bận lòng nghĩ hộ cho nhà máy thép. Nhìn gương mặt trẻ măng của Dương Lệ Hoa, sự phòng bị trong lòng cô vơi đi mấy phần, cô tiến lên một bước, thì thào: "Thư ký Dương, theo ý cô thì có cách gì hay?" Cô chưa từng nghi ngờ năng lực của Dương Lệ Hoa, còn chuyện vì sao bỗng dưng nói ra những lời này, chắc cũng là vì nghĩ cho thị trưởng thôi, nếu một giám đốc mới như cô làm không xong việc thì mặt mũi thị trưởng cũng chẳng vẻ vang gì. Dương Lệ Hoa cũng chẳng bận tâm Diêu Bình Thanh đang nghĩ gì, chỉ cần đạt được mục đích của mình là được. "Đợt trước tôi theo thị trưởng đi khảo sát ở mấy nhà máy xí nghiệp, trong lòng cứ thấy xót xa. Công nhân của mình khổ quá. Cái khổ đó không phải là thiếu ăn thiếu mặc, mà là nỗi khổ mình nhìn thấy rành rành nhưng lại hay làm ngơ — chính là bụi bặm. Công nhân mỏ than xuống hầm, thợ đứng lò bên nhà máy thép, thợ đóng bao bên nhà máy xi măng, tay của họ ngày nào cũng cọ rửa kỹ càng đấy, nhưng sống quanh năm suốt tháng trong môi trường đó thì bụi đã ngấm sâu vào da thịt, có kỳ cọ thế nào cũng chẳng sạch nổi. Đó là còn chưa kể phổi với các cơ quan nội tạng khác bị tàn phá ra sao." Cô ngừng một lát rồi tiếp: "Mỗi đợt mình tổng vệ sinh, trùm khăn kín mít, bịt khẩu trang kín mít, thế mà làm xong mồm mũi vẫn đầy tro bụi. Còn công nhân thì sao? Họ phải chôn chân ở đó ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác." Diêu Bình Thanh không ngắt lời, tuy chưa hiểu bài diễn thuyết dài dòng này của Dương Lệ Hoa rốt cuộc nhằm vào đâu, nhưng cô biết thừa một thư ký riêng của thị trưởng thì không bao giờ nói chuyện vu vơ. Dương Lệ Hoa chuyển hướng câu chuyện, giọng chắc nịch hơn: "Tôi mới nghĩ, liệu nhà máy thép có thể thiết kế sản xuất ra một loại máy lọc bụi hiệu quả cao, khác hẳn mấy cái loại đơn sơ trên thị trường bây giờ không, kiểu như một thiết bị bảo hộ hô hấp cấp khí chạy điện cá nhân ấy. Để công nhân thấy rằng chúng ta không hề bỏ quên họ." Diêu Bình Thanh hơi nhíu mày, giọng có phần không đồng tình: "Thư ký Dương, bên tôi là nhà máy thép, chuyên làm thép chứ có phải sản xuất thiết bị y tế đâu. Mấy thứ lọc bụi này đâu nằm trong phạm vi của chúng tôi." Dương Lệ Hoa lắc đầu: "Sao lại không nằm trong phạm vi chứ? Nhà máy thép có kỹ thuật, có thiết bị, có công nhân, lại có cả năng lực nghiên cứu phát triển. Chị từ văn phòng ủy ban xuống, nếu chỉ dựa vào họp hành, ban hành văn bản, đốc thúc sản xuất thì công nhân người ta không phục đâu. Nhưng nếu chị có thể giúp họ đeo chiếc mặt nạ lọc bụi do chính chị cho thiết kế, giúp họ bớt hít phải bụi, bớt bệnh tật, họ sẽ nhớ ơn chị." Cô dừng lại, nhìn xoáy vào mắt Diêu Bình Thanh: "Giám đốc Diêu có thể lập riêng một xưởng phụ trợ cho việc này, cũng khỏi lo thiếu công nhân. Cả vạn cán bộ công nhân viên của nhà máy thép, con cái đi thanh niên xung phong về nông thôn đâu có ít. Tụi nhỏ về thành phố không có việc làm, xưởng phụ trợ chính là nơi đón chúng nó về đấy." Nghe xong, Diêu Bình Thanh im lặng một hồi lâu. Không phải cô không hiểu ý Dương Lệ Hoa, mà chính vì hiểu nên mới thấy người phụ nữ trẻ tuổi này có tâm tư sâu sắc đến phát sợ. Không phải kiểu thâm hiểm độc ác, mà là nhìn xa trông rộng, tính toán rành mạch và trúng phóc. Cô ta nói về thiết bị lọc bụi, về xưởng phụ trợ, về con em đi nông thôn, nhưng câu nào câu nấy đều đánh thẳng vào tử huyệt. Thiết bị lọc bụi — công nhân sẽ nhớ ơn chị. Xưởng phụ trợ — con em đi nông thôn của cả vạn công nhân có chỗ về. Con em đi nông thôn — gia đình công nhân sẽ mang ơn chị suốt đời. Có được lòng người rồi mà công việc vẫn không xuôi chèo mát mái nữa thì đúng là quá bất tài. Diêu Bình Thanh vừa cảm khái vừa khâm phục: "Thư ký Dương, cô đúng là làm tôi tỉnh cả người." Đột nhiên cô đổi giọng thản nhiên như đang nói chuyện phiếm: "À phải rồi, nghe nói cậu em trai nhà cô cũng đi nông thôn rồi hả?" Dương Lệ Hoa gật đầu, vẻ mặt rất tự nhiên, chẳng hề lảng tránh: "Vâng, em trai tôi là con út, từ bé đã được chiều chuộng quen thói, để nó về nông thôn rèn luyện thêm chút cũng tốt cho nó." Lúc này Dương Lập Quân chưa thể về được, nhà có năm đứa con mà không một ai phải đi nông thôn, dù có được tuyển dụng đàng hoàng để ở lại thành phố thì người ngoài vẫn sẽ nghĩ là do Dương Lệ Hoa giở trò luồn lách. Nụ cười trên môi Diêu Bình Thanh không đổi, nhưng trong bụng lại hơi ngạc nhiên. Trước đó cô cứ ngỡ Dương Lệ Hoa gợi ý chuyện này chủ yếu là để mở xưởng phụ trợ, rồi qua đó hợp thức hóa việc kéo em trai về thành phố. Thế nhưng nghe giọng điệu này, rõ ràng cô ta chẳng hề muốn đứa em quay về ngay. Là không muốn thật, hay chỉ đang thăm dò mình? Gương mặt Diêu Bình Thanh vẫn điềm nhiên, giọng nói nhẹ nhàng như thể đang bàn chuyện đã rồi: "Được. Nếu cái xưởng phụ trợ này mà thành, chắc chắn sẽ cần không ít công nhân." Dù sao chỉ cần dựng được xưởng, một suất tuyển dụng cô vẫn thừa sức quyết định. Dương Lệ Hoa cũng thừa hiểu ý Diêu Bình Thanh, khẽ mỉm cười nhẹ nhõm: "Thế thì tôi xin cảm ơn Giám đốc Diêu trước nhé." Nói đoạn, cô cố ý khựng lại một nhịp: "Giám đốc Diêu, lập xưởng phụ trợ là để tăng thêm lợi nhuận cho nhà máy thép. Nếu cái máy lọc bụi này làm ra được thật, tôi nghĩ chị có thể liên hệ thêm với bên Đường Sơn. Dưới đó mỏ than bạt ngàn, chính là nơi đang cần số lượng lớn máy móc loại này." Diêu Bình Thanh gật đầu, ghi tạc lời này vào lòng. Nói thật chứ, đây đúng là một đầu ra béo bở, Đường Sơn nhiều mỏ than, mà nhiều mỏ than thì đương nhiên thợ mỏ cũng đông như kiến. Bên trong phòng làm việc vang lên tiếng xê dịch ghế. Thị trưởng Phương sắp ra rồi. Dương Lệ Hoa nghiêng tai nghe ngóng, rồi hạ giọng bảo: "Giám đốc Diêu, mấy chuyện này chỉ là ý kiến cá nhân của tôi thôi, tôi xin phép vào trong trước."