Chương 327: Không tin tưởng

Trên đồng ruộng của đại đội Đại Loan, dây khoai lang bò lan khắp mặt đất. Dương Lập Quân khom lưng, giáng một nhát cuốc xuống, bới lên một chùm củ, rũ sạch bùn đất rồi ném sang một bên. Vương Thiết Quân ngồi xổm bên cạnh, xếp mớ khoai Dương Lập Quân vừa đào vào sọt. Tay hắn dính đầy bùn, nhưng mắt cứ liếc sang phía Dương Lập Quân suốt. "Này, cậu đến gặp đội trưởng xin nghỉ chưa? Mai chẳng phải lên huyện à?" Dương Lập Quân thẳng lưng dậy, chống cuốc xuống đất, thở hắt ra một hơi. "Ừ, lát nữa đi. Để đào nốt chỗ khoai ở mảnh này đã." Trên huyện định làm nông sản chế biến từ khoai lang, không có khoai thì lấy gì làm, không đẩy nhanh tiến độ sao được. Hai hôm nay nghe đội trưởng nói, hợp tác xã mua bán trên huyện đang thu mua khoai khô, bột khoai và tinh bột, số lượng còn không nhỏ. Chỉ là mấy hôm nay hắn để ý thấy, tuy mọi người cũng làm, nhưng dân trong đại đội có vẻ chẳng mấy mặn mà. Ai đào khoai cứ đào, ai phơi khoai cứ phơi, tuyệt nhiên không một ai chịu tăng ca làm thêm giờ. Đợt thu mua nông sản này lỡ là do chị ba của hắn quyết định, nếu đồ không gom đủ nộp lên, e là sẽ bị ảnh hưởng. Nghĩ tới đây, nhát cuốc của Dương Lập Quân bổ sâu hơn, tay thoăn thoắt làm nhanh hơn đôi chút. "Keng keng keng..." Tiếng kẻng tan làm buổi trưa vang lên, ngân dài trên cánh đồng vắng. Dương Lập Quân vác cuốc lên vai, tay kia xách sọt khoai đầy ắp, quay sang nói với Vương Thiết Quân: "Cậu về trước đi, tớ qua chỗ đội trưởng xin nghỉ." Dương Lập Quân không về điểm thanh niên tri thức mà đi thẳng tới nhà đội trưởng Phó Lâm Quốc. Phó Lâm Quốc ở ngay cạnh văn phòng đại đội, mấy gian nhà đất nện, cửa lớn mở toang. Phó Lâm Quốc cũng vừa về tới nhà, đang bưng cốc sắt tráng men ừng ực uống nước. Nghe tiếng bước chân, ông ngẩng đầu lên thấy Dương Lập Quân đứng ngoài cửa, liền quẹt miệng, cất giọng oang oang hỏi: "Đồng chí Dương qua đây có việc gì thế?" Dương Lập Quân cười bước vào, móc trong túi ra một gói đường đỏ nhỏ bọc bằng giấy dầu, buộc dây lạt chặt chẽ, đưa qua với vẻ hơi ngượng ngùng: "Đội trưởng Phó, mấy năm nay nhờ có đại đội quan tâm chăm sóc, chút quà mọn này chú nhận cho, coi như tấm lòng của hậu bối hiếu kính bề trên." Phó Lâm Quốc nhìn gói đường đỏ, không nhận vội mà cười nói: "Úi dào, đồng chí Dương này, cậu vừa tới đã cho đồ thế này, khách sáo quá làm gì." Dương Lập Quân vội nói: "Nên làm mà chú, nên làm mà." Nói đoạn, hắn đẩy gói đường đỏ trên bàn sang gần phía ông hơn. Nụ cười trên mặt Phó Lâm Quốc sâu hơn hẳn, giọng điệu cũng niềm nở hơn ban nãy vài phần: "Nói đi, có chuyện gì thế?" "Đội trưởng Phó, chị ba cháu mới từ trên thành phố điều chuyển về huyện mình. Cháu định ngày mai lên đó thăm chị ấy, muốn xin nghỉ mấy hôm." "Xin nghỉ à? Được, tôi duyệt cho cậu hai ngày, tranh thủ ở bên chị cậu cho thoải mái." Nói rồi ông lại bưng cốc sắt hớp ngụm nước, vẻ tò mò: "Chị cậu nghĩ thế nào nhỉ? Đang yên đang lành ở thành phố không ở, lại chạy về huyện mình làm gì?" Dương Lập Quân gãi đầu: "Cái này thì cháu cũng không rõ." Phó Lâm Quốc liếc nhìn hắn, bụng thầm nghĩ, chẳng lẽ chị gái Dương Lập Quân phạm lỗi gì nên mới bị giáng chức về huyện? Chứ không thì người thành phố đang sướng không muốn làm, chạy tới xó xỉnh nghèo nàn này để làm gì cơ chứ. Dương Lập Quân vốn định rời đi, bỗng nhớ ra điều gì, nhìn Phó Lâm Quốc đang ngồi trên ghế cuộn thuốc lá sợi, cuối cùng vẫn mở miệng, vẻ đầy khó hiểu: "Đội trưởng Phó, trước chú bảo trên huyện muốn thu mua khoai khô, bột khoai với tinh bột của mình đúng không? Chuyện tốt thế này, sao cháu thấy mọi người chẳng hào hứng gì hết vậy? Mấy thứ đó đổi ra tiền không tốt hơn à?" Tay Phó Lâm Quốc không dừng lại, kẹp lấy mảnh giấy quyến, rải đều sợi thuốc lá đã vò vụn lên trên, từ từ cuốn tròn lại, thè lưỡi liếm mép giấy rồi dán chặt. Nghe vậy, ông thở dài một tiếng: "Đồng chí Dương à, cậu trải đời còn ít nên chưa biết đấy thôi." Ông rít một hơi thuốc, nheo mắt lại: "Mấy năm trước huyện cũng bảo bọn tôi mang khoai lang, khoai tây các thứ ra hợp tác xã mua bán để bán, đến tận bây giờ tiền đã lấy về được đâu. Chỉ đưa cho một xấp giấy biên nhận, tiền chẳng thấy, mà lương thực cũng mất sạch." Ông gõ gõ tàn thuốc, lắc đầu: "Cậu bảo thế thì ai mà hào hứng cho nổi?" Nghe tới đây, lòng Dương Lập Quân chùng xuống. Rõ ràng là bà con đã mất niềm tin vào chính quyền huyện rồi. Chị ba vừa mới tới huyện Giang Bắc đã đụng phải chuyện này, e là khó giải quyết đây. "Đội trưởng Phó, cháu nghe nói trên huyện mới có huyện trưởng mới về mà? Biết đâu đợt thu mua lần này là do đích thân huyện trưởng ra thông báo, chắc chắn sẽ không để bà con phải cầm giấy nợ nữa đâu." Phó Lâm Quốc xua tay: "Bọn tôi cũng đâu có bảo không làm, bà con vẫn đang làm đấy thôi." Ông chỉ tay ra mấy nong khoai khô đang phơi ngoài sân, rồi lại trỏ vào đống khoai lang chất ở góc tường: "Cần đào vẫn đào, cần phơi vẫn phơi, cần gom vẫn gom. Nhưng nếu bảo mọi người gom hết sạch sành sanh khoai trong nhà đem bán như mấy năm trước thì chẳng ai dám đâu. Lỡ đâu lại không lấy được tiền về, cả nhà ra húp cháo rùa chắc?" Ông nhìn khuôn mặt trẻ trung của Dương Lập Quân, giọng mang chút thấm thía: "Đồng chí Dương này, cậu còn trẻ lắm, có những chuyện không đơn giản như cậu nghĩ đâu." Chính sách có thể là chính sách tốt, nhưng thực hiện xuống dưới thì chưa chắc. Lúc Dương Lập Quân bước ra khỏi nhà Phó Lâm Quốc, trong đầu vẫn đang tính xem ngày mai phải nói tình hình ở đây với chị ba thế nào. Bỗng nhiên, chiếc loa phóng thanh trên đầu phát ra một tràng tiếng rè rè chói tai. Dương Lập Quân dừng bước, theo bản năng ngẩng đầu nhìn cái loa to xám xịt treo trên cột điện đằng xa, chẳng biết nó bắt đầu phát từ lúc nào. "Bản tin Tân Hoa Xã ngày hai mươi mốt tháng mười..." Giọng phát thanh viên trang nghiêm, trầm ấm truyền ra từ chiếc loa: "Chế độ tuyển sinh các trường đại học nước ta tiến hành cải cách trọng đại, bắt đầu từ năm nay sẽ khôi phục kỳ thi tuyển sinh đại học thống nhất toàn quốc. Tất cả công nhân, nông dân, thanh niên trí thức về nông thôn và về quê, quân nhân phục viên, cán bộ, học sinh tốt nghiệp cấp ba năm nay, chỉ cần đủ điều kiện đều có thể tự nguyện đăng ký, xét tuyển theo tiêu chuẩn từ cao xuống thấp..." Chỉ một đoạn phát thanh ngắn ngủi, nhưng tựa như tiếng sấm nổ giữa trời đông, lập tức khiến tất cả mọi người bàng hoàng. Không gian xung quanh dường như nín bặt. Mấy người phụ nữ đang khâu đế giày khựng tay kim, ngơ ngác nhìn về phía loa phát thanh của đại đội; cán bộ đội sản xuất và các nhân viên cơ sở đưa mắt nhìn nhau, đáy mắt ngập tràn vẻ kinh ngạc không dám tin. Toàn bộ thanh niên trí thức ở khu tập thể đều đồng loạt bật dậy, tranh nhau chạy về phía văn phòng đại đội: "Khôi phục thi đại học rồi? Khôi phục thi đại học thật rồi!" Mười năm rồi. Kỳ thi đại học đã bị gián đoạn suốt mười năm, con đường học hành để đổi đời hoàn toàn khép lại suốt mười năm ròng rã. Mười năm thanh xuân tươi đẹp nhất của họ bị chôn vùi nơi đồng ruộng này, cứ ngỡ đời này sẽ chẳng còn cơ hội học hành đèn sách nữa, cứ ngỡ cả đời này chỉ có thể cắm rễ chốn thôn quê, không nhìn thấy tương lai. "Khôi phục thi đại học rồi! Chúng ta có thể thi đại học rồi!" Dương Lập Quân đứng bên con đường cạnh văn phòng đại đội, nhìn hàng loạt thanh niên trí thức ùa tới, hắn hoàn toàn hiểu được nỗi kích động của mọi người. Vương Thiết Quân lao ngay tới, nắm chặt lấy cánh tay Dương Lập Quân, nói lớn: "Khôi phục thi đại học rồi! Khôi phục thật rồi!" Dương Lập Quân nhìn đám đông đang sôi sục xung quanh, bình tĩnh buông một câu: "Khôi phục thi đại học rồi, nhưng kỳ thi này... trong tay mọi người có tài liệu để ôn tập không?"