Chương 391: Kỳ thi tái hiện

Mấy ngày đi thực tế, Dương Lệ Hoa cảm nhận sâu sắc sự thiếu thốn về tài nguyên. Nói thẳng ra là thiếu tiền. Kinh phí chi thường xuyên cho sự nghiệp giáo dục trong dự toán hàng năm của thành phố Giang Tân chỉ vỏn vẹn hơn bảy triệu tệ. Hèn gì mấy năm trước cô vừa mở miệng đã đòi năm triệu tệ, Thị trưởng Phương đã lộ ra vẻ mặt như muốn nuốt chửng cô. Bây giờ nhìn lại, chính cô cũng thấy chuyện đó thật khó tin. Cô lại có thể đòi được khoảng hai phần bảy nguồn vốn chuyên môn của toàn thành phố. Chậc chậc, hèn gì một hai người cứ tranh nhau chạy về huyện Giang Bắc. Cái nền móng này, cô đặt quá đỗi vững chắc rồi. Trước kia sống sung sướng bao nhiêu thì giờ lại túng quẫn bấy nhiêu. Giáo viên ở huyện Giang Bắc lương cao, phúc lợi tốt, tiền thưởng nhiều. Đãi ngộ vượt xa giáo viên trên thành phố. Trên danh nghĩa thì các chuyến khảo sát đã kết thúc. Nhưng sau lưng, cô vẫn dẫn theo Nhậm Bình An tiếp tục đi vi hành ở các trường học. Trước cửa một phòng học của trường cấp hai vùng ven thành phố, Dương Lệ Hoa đứng lặng bên ngoài. Bên trong đang diễn ra một tiết dạy Ngữ văn, giảng về bài "Nhạc Dương Lâu Ký". Thầy giáo dạy Văn là một người đàn ông khoảng năm mươi tuổi, tóc hoa râm, đeo kính gọng đen. "Đằng Tử Kinh địch thủ Ba Lăng quận..." Dương Lệ Hoa ngớ người ra một thoáng, "địch thủ" ư? Không phải nên đọc là "trích thủ" sao? Trích thủ nghĩa là bị giáng chức điều ra khỏi kinh thành. Cô khẽ nhíu mày, nhìn vào người thầy giáo bên trong, do có tuổi nên hoa mắt nhìn lầm chăng? "...ngậm núi xa, nuốt Trường Giang, cuồn cuộn thang thang..." Sắc mặt Dương Lệ Hoa có chút khó coi. Rõ ràng là "hạo hạo thương thương", sao lại đọc thành "thang thang"? Đây tuyệt đối không phải do mắt mờ lẩm cẩm, mà căn bản là năng lực có vấn đề. Một tiết học kéo dài bốn mươi lăm phút, người thầy bên trong chỉ việc đọc vanh vách bài văn suốt cả tiết. Không phân tích chủ đề bài văn, không nhắc tới bối cảnh thời đại, ngay cả việc phân tích những câu danh ngôn cơ bản nhất cũng chẳng có, chỉ chăm chăm đọc từng chữ trong sách giáo khoa. Đến cả câu danh ngôn mà một người đã rời xa sách vở bao năm như cô cũng biết — "Lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ", vậy mà thầy ta cũng không giải thích lấy nửa lời. Một tiết học như thế này, học sinh có thể học được cái gì? Năng lực chuyên môn của giáo viên, những người khác trong trường không biết, tổ trưởng bộ môn, hiệu trưởng chẳng lẽ không ai hay? Dù không thể sa thải giáo viên không đạt chuẩn năng lực, nhưng vẫn có thể điều chuyển khỏi vị trí giảng dạy tuyến đầu, không đứng lớp nữa mà chuyển sang làm công tác hành chính, hoàn toàn làm được kia mà. Dương Lệ Hoa nhìn sâu vào người thầy giáo bên trong một cái rồi thu hồi ánh mắt, tiếp tục bước về phía trước. Mấy phòng học còn lại, dù năng lực giáo viên vẫn còn non nớt, nhưng ít ra không đến mức quá đáng như người đầu tiên cô gặp. Tiếng chuông tan học vang lên, giáo viên cắp sách vở bước ra ngoài, học sinh lục tục ùa ra khỏi lớp. Dương Lệ Hoa nở nụ cười, cất giọng hòa nhã hỏi một bạn nữ sinh vừa bước ra khỏi phòng học. "Bạn học này, làm phiền em một chút, cô muốn hỏi thăm tình hình dạy học ở trường mình thế nào. Nhà cô có đứa nhỏ sắp vào cấp ba, muốn tìm hiểu kỹ một chút để chọn trường tốt." Nữ sinh nghiêm túc quan sát Dương Lệ Hoa, thấy cô ăn mặc chỉnh tề, quan trọng hơn là khí chất rất đỗi khác thường, ngập ngừng một lúc rồi mới mở lời. "Cháu nhìn cách ăn mặc của cô thì thấy điều kiện gia đình chắc không tệ đâu, cháu khuyên cô tốt nhất đừng cho con vào trường này. Trường cháu giáo viên giỏi chỉ đếm trên đầu ngón tay, còn lại nhiều giáo viên trình độ học vấn cũng chỉ ngang ngửa tụi cháu thôi. Nếu được xếp vào lớp có giáo viên giỏi phụ trách thì còn tạm ổn, chứ nếu rơi vào mấy lớp khác, thi đỗ được trường trung cấp chuyên nghiệp đã tạ ơn trời đất rồi. Nhà cháu cũng đang tìm cách xin chuyển trường cho cháu đây này." Dương Lệ Hoa sa sầm nét mặt bước ra khỏi trường. Ngôi trường này tuy nằm ở ven đô nhưng dẫu sao vẫn thuộc khu vực thành thị, chưa phải nông thôn. Giáo viên ở đây đã như vậy thì dưới quê chỉ có tệ hơn chứ không thể khá hơn. Trên đường quay về, Dương Lệ Hoa dừng lại trước cổng trường dành riêng cho con em công nhân nhà máy dệt một lúc, nhưng không bước vào mà quay xe rời đi. Đừng thấy bây giờ cô là Phó Thị trưởng phụ trách mảng văn hóa giáo dục, nhưng không phải trường nào cũng nằm dưới quyền quản lý của cô. Ít nhất là hiện tại các trường do nhà máy tự lập thì cô không quản được, Cục Giáo dục thành phố chỉ có chức năng hướng dẫn chuyên môn, ngoài ra chẳng có chút thực quyền nào. Trong phòng làm việc của Phó Thị trưởng, Dương Lệ Hoa ngồi sau bàn làm việc, đối diện là Cục trưởng Cục Giáo dục Hồ Quảng Chí. "Đồng chí Quảng Chí, tình hình giáo dục của thành phố chúng ta không mấy lạc quan đâu. Lực lượng giáo viên đang thiếu hụt nghiêm trọng, đặc biệt là giáo viên cấp ba." Hồ Quảng Chí gật đầu, vẻ mặt cũng nặng trĩu. "Thị trưởng Dương, thành phố Giang Tân chúng ta có trường trung cấp sư phạm, là cái nôi đào tạo giáo viên tiểu học và cấp hai chủ yếu của thành phố. Nhưng giáo viên cấp ba thì tỉnh phân bổ về mỗi năm chỉ có ngần ấy người." Đúng là chia không đủ thật, ông ấy cũng sốt ruột lắm chứ. Giáo viên không vững thì học sinh làm sao có thành tích được? Dương Lệ Hoa trầm ngâm giây lát. "Nếu số lượng giáo viên tuyển mới bị hạn chế, chúng ta chỉ còn cách nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ hiện có. Mấy ngày nữa, chúng ta sẽ lên trường cao đẳng sư phạm trên tỉnh một chuyến, cố gắng xin cho giáo viên của mình đi đào tạo bồi dưỡng." Nghe đến đây, Hồ Quảng Chí có phần dè dặt lên tiếng: "Thị trưởng Dương, nguồn kinh phí chuyên môn dành cho giáo dục của chúng ta chẳng có bao nhiêu, khoản bồi dưỡng này..." Dương Lệ Hoa không khách khí ngắt lời ông ta. "Khoản bồi dưỡng này tốn bao nhiêu tiền chứ? Mỗi người một năm cũng chưa đến ba trăm tệ. Có phải bảo một hơi đưa hết toàn bộ giáo viên đi đào tạo đâu, chúng ta làm luân phiên, cử trước năm mươi người đi học xem hiệu quả thế nào đã. Hơn nữa, đợt bồi dưỡng này còn có thể tổ chức luân huấn ngắn hạn vào dịp nghỉ đông và nghỉ hè đi đi về về tỉnh thành, như vậy áp lực kinh phí sẽ giảm đi rất nhiều." Nguồn kinh phí chuyên môn đó mang đi xây phòng học thì sửa sang chẳng được mấy phòng, chi bằng đầu tư đào tạo thêm giáo viên, đợi đến khi có thành tích rồi, trên tỉnh chẳng lẽ lại không phê duyệt cấp thêm tiền? "Được rồi, Thị trưởng Dương, tôi về sẽ sắp xếp chỉ tiêu ngay. Còn bên các trường của nhà máy thì sao ạ?" Dương Lệ Hoa liếc nhìn ông ta một cái. Ông ta làm Cục trưởng Cục Giáo dục bấy lâu nay, chẳng lẽ chút việc cỏn con này cũng không rõ? "Gửi thông báo xuống, bên nào muốn bồi dưỡng thì nhà máy, xí nghiệp tự chi trả kinh phí. Cục trưởng Hồ, lần sau tôi không muốn nghe những câu hỏi như thế này nữa đâu, bằng không tôi sẽ phải hoài nghi không biết ông làm thế nào để ngồi vào cái ghế Cục trưởng Cục Giáo dục này đấy. Đừng có giở mấy trò khôn lỏi trước mặt tôi, chỉ tổ làm tôi nghi ngờ năng lực của ông thôi." Nghe đến đó, trán Hồ Quảng Chí bất giác toát mồ hôi hột, trong miệng bỗng thấy khô khốc. Dương Lệ Hoa dường như không nhận ra sự thay đổi của người đối diện, tiếp tục nói. "Cục trưởng Hồ, mấy hôm trước tôi có đi xem một vòng quanh trường cấp hai ven đô, không ít học sinh phản ánh rằng trình độ giáo viên không đạt. Dĩ nhiên, chúng ta không thể chỉ nghe một phía từ học sinh, việc đánh giá giáo viên vốn dĩ là vấn đề mang tính chủ quan. Thế này đi, cách này trước đây tôi đã từng áp dụng ở huyện Giang Bắc rồi, chúng ta cứ dựa vào thực lực mà nói chuyện — tổ chức thi cử. Học sinh thi, giáo viên cũng phải thi. Đã làm người đứng lớp thì điểm số không thể nào tệ hơn học sinh được, đúng không? Đương nhiên, chúng ta sẽ không công khai điểm số của giáo viên, nhưng kết quả này sẽ dùng để đánh giá năng lực thực tế của họ." Đó cũng là căn cứ vững chắc cho việc xét phong học hàm, chức danh sau này. Tránh để tình trạng sau này một đống giáo viên làm hành chính lại được phong chức danh trung cấp, cao cấp, thử hỏi những giáo viên trực tiếp đứng lớp trên bục giảng sẽ nghĩ thế nào? Hồ Quảng Chí nghe tới đây, sắc mặt có chút khó coi. Huyện Giang Bắc triển khai được là vì khi đó Dương Lệ Hoa làm Huyện trưởng, tự mình định đoạt mọi việc. Nhưng ở thành phố thì hoàn toàn khác. Tình hình ở thành phố phức tạp hơn huyện nhiều, các mối quan hệ chằng chịt, lợi ích đan xen. Huống hồ, làm thế này không khéo lại khiến đám giáo viên nổi loạn làm ầm ĩ lên mất.