Chương 405: Giáo sư Lâm

Lý Huệ Tâm, vợ Cố Trường Bồi bưng trà ra đặt lên bàn trà trước mặt Dương Lệ Hoa, cười bảo: "Lệ Hoa, hiếm khi cháu ghé qua thăm chúng ta, người nhà cả đừng khách sáo nhé." Vừa nói, bà vừa đưa tay hướng về phía người thanh niên trên ghế sô pha. "Lệ Hoa, đây là Lâm Cảnh Hành, giáo sư Đại học Lâm Giang, du học sinh diện nhà nước cử đi, vừa mới về nước. Cảnh Hành, đây là Phó thị trưởng thành phố Giang Tân, Dương Lệ Hoa." Hai người gật đầu chào nhau. Khóe môi Lâm Cảnh Hành hơi nhếch lên, nở nụ cười lịch sự khách sáo: "Phó thị trưởng Dương, ngưỡng mộ đã lâu. Trước đây tôi từng đọc bài viết của chị về cải cách giáo dục trên báo tỉnh, rất đáng để suy ngẫm. Đặc biệt là vấn đề công bằng trong việc phân bổ nguồn lực giáo dục, đây đều là những chuyện rất đáng để bàn sâu." Dương Lệ Hoa còn chưa kịp tiếp lời thì Cố Trường Bồi ngồi cạnh đã lên tiếng: "Chứ còn gì nữa. Nhà nước cứ luôn miệng hô hào cải cách, cải cách, nhưng khối người thật ra chẳng hiểu rốt cuộc phải cải cách thế nào. Dạo gần đây tôi tìm hiểu khá nhiều xí nghiệp nhà máy, phát hiện ra một hiện tượng phổ biến: không ít nhà máy quốc doanh cứ nghĩ nâng cấp máy móc thiết bị là cải cách. Vung tay mua sắm ồ ạt thiết bị mới từ nước ngoài, nhìn sổ sách tài chính mà tôi giật cả mình. Thị trường của chúng ta trước giờ chưa chịu tác động từ bên ngoài, nhưng nghe đâu miệt duyên hải bắt đầu mọc lên hàng loạt xí nghiệp tư nhân rồi. Chị bảo xem, đây có phải đòn giáng mạnh vào các nhà máy quốc doanh không?" Dương Lệ Hoa bưng chén trà trên bàn lên nhấp một ngụm, bấy giờ mới nói: "Đâu chỉ là đòn giáng đơn thuần, một khi vét sạch vốn liếng thì khả năng chống đỡ rủi ro sẽ yếu hẳn đi. Doanh nghiệp mà cạn vốn, lỡ thị trường biến động thì lấy gì gánh? Không gánh nổi thì tính sao? Nếu thật sự đến ngày đó, chính quyền chẳng thể nào bao bọc mãi cho doanh nghiệp được." Ai mà ngờ được bát cơm sắt thời này, sau này cũng có ngày nói mất là mất. Nghe Dương Lệ Hoa nói thế, Cố Trường Bồi hơi nhíu mày. Tuy ông cũng thấy tình hình hiện tại có phần đáng lo, nhưng tuyệt đối không nghiêm trọng đến mức như cô nói. "Lệ Hoa, cháu nói thế có nghiêm trọng hóa vấn đề quá không? Mấy doanh nghiệp tư nhân kia làm sao so bì được với doanh nghiệp nhà nước mình. Quy mô, công nghệ cho đến trình độ nhân lực đều chẳng cùng đẳng cấp. Huống hồ cháu xem thị trường hiện tại đi, cung không đủ cầu, sản xuất bao nhiêu bán sạch bấy nhiêu, sổ sách toàn con số đẹp như mơ. Tôi thấy vung tay chi đậm mua thiết bị đúng là đáng lo thật, nhưng thị trường vẫn sờ sờ ra đấy, đâu đến nỗi xảy ra chuyện lớn chứ." Dương Lệ Hoa chưa kịp đáp thì Lâm Cảnh Hành đã mở lời trước: "Những điều Phó thị trưởng Dương vừa nói cũng chính là nỗi lo của tôi. Tôi ở nước ngoài mấy năm, chứng kiến không ít biến động thị trường ở Đông Âu và Đông Nam Á. Doanh nghiệp tư nhân tuy nhỏ nhưng 'thuyền nhỏ dễ quay đầu', độ linh hoạt của họ rất cao, phản ứng với biến động thị trường nhanh hơn nhiều, đây chính là điểm yếu của các doanh nghiệp nhà nước hiện nay. Trong buổi tọa đàm chuyên đề đợt trước, tôi đã đặc biệt nhấn mạnh vấn đề này. Đối với các đơn xin mua sắm thiết bị và mở rộng quy mô của ngành dệt may, tôi cho rằng cần phải thận trọng hơn nữa. Không phải vì công nghệ không quan trọng, mà vì thị trường không thể mãi cung không đủ cầu. Một khi quan hệ cung cầu đảo chiều, tay ôm cả đống máy móc mới mà không bán nổi hàng, lúc đó mới là đại họa." Lý Huệ Tâm thấy đề tài có vẻ quá nặng nề nên cười phá tan bầu không khí có phần căng thẳng trong phòng: "Thôi thôi, ăn hoa quả đi. Ai cũng toàn người bận rộn trăm công nghìn việc, vừa gặp nhau đã bàn chuyện công tác, không thấy mệt à. Nào, Lệ Hoa, ăn quýt đi cháu, quả này ngọt lắm." Dương Lệ Hoa nhận lấy quả quýt từ tay Lý Huệ Tâm, khẽ nói lời cảm ơn rồi nhìn Lâm Cảnh Hành với ánh mắt tán thưởng: "Cảm ơn cô Lý ạ. Những lời của Giáo sư Lâm quả thật khiến người ta mở mang tầm mắt. Những người làm cán bộ như chúng tôi, ngày thường ngồi văn phòng xem báo cáo, nghe cấp dưới trình bày, chung quy vẫn cách cơ sở và thị trường một lớp ngăn. Người vừa từ nước ngoài về, lại trực tiếp làm công tác giảng dạy nghiên cứu ở trường đại học như Giáo sư Lâm, suy nghĩ góc nhìn còn hữu ích hơn bất kỳ văn bản nào, luôn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho chúng tôi." Bị cô nhìn chăm chú như vậy, Lâm Cảnh Hành bỗng thấy hơi ngượng ngùng. Thật lạ lùng, hắn từng đứng lớp dạy hàng trăm sinh viên đại học mà chưa từng run sợ; từng thuyết trình chuyên đề cho cán bộ cấp ban ngành của tỉnh, bên dưới ngồi kín hàng lối toàn áo đại cán màu xanh thẫm, hắn vẫn bình tĩnh tự nhiên. Thế mà lúc này trong phòng khách chỉ có mấy người, hắn lại đâm ra bối rối. Vừa ngẩng đầu định đáp một câu "Phó thị trưởng Dương khách sáo quá", hắn đã thấy Dương Lệ Hoa dời tầm mắt đi nơi khác, giơ tay nhìn đồng hồ trên cổ tay. "Thầy Cố, cô Lý, cháu phải đi thật rồi ạ. Còn phải quay về Giang Tân, trước khi trời tối lên được quốc lộ mới dễ đi." Dương Lệ Hoa đứng dậy vuốt lại vạt áo, gật đầu chào mọi người trong phòng: "Cô Lý, cảm ơn trà và hoa quả của cô. Thầy Cố, lần sau lên tỉnh cháu lại ghé thăm thầy." Cô quay sang phía ghế sô pha, lịch sự bảo: "Giáo sư Lâm, chào anh nhé." Đợi Dương Lệ Hoa đi khỏi, Cố Trường Bồi tựa vào ghế sô pha, bâng quơ nói: "Cháu với Lệ Hoa trông sàn sàn tuổi nhau, thảo nào nói chuyện hợp gu thế." Lý Huệ Tâm đang thu dọn chén trà bên cạnh nghe vậy thì lườm ông một cái. Bằng tuổi là nói chuyện hợp gu chắc? Nói nhăng nói cuội! Hai đứa nó trò chuyện ăn ý là nhờ tầm nhìn và vị thế tương đương nhau, thế mới có chủ đề chung. Bà đâu phải chưa từng thấy Lâm Cảnh Hành tiếp xúc với những cô gái khác, nói chưa được hai câu đã chẳng còn gì để tiếp. Suy nghĩ không cùng một tầm cao, anh nói chuyện cải cách kinh tế, cô lại bảo hôm nay gạo tăng giá, làm sao mà bắt nhịp được. Lâm Cảnh Hành ngồi trên sô pha cười bảo: "Chú Cố, đồng chí Dương Lệ Hoa trẻ thế đã làm phó thị trưởng rồi, đúng là tuổi trẻ tài cao." Cố Trường Bồi ừ một tiếng, chẳng thèm nhìn hắn mà tà tà nói: "Ừ, cô ấy đi lên từ cơ sở đấy. Vừa từ huyện Giang Bắc điều về thành phố, cũng giống cháu, mải mê sự nghiệp nên vẫn chưa lập gia đình." Dương Lệ Hoa bước ra khỏi khu tập thể nhà Cố Trường Bồi, trong đầu vẫn còn luẩn quẩn cuộc trò chuyện ban nãy trong phòng khách. Lâm Cảnh Hành... cứ thấy khuôn mặt của người này quen quen thế nào ấy. Cô chắc chắn mình chưa từng gặp người này bao giờ. Trí nhớ cô rất tốt, người từng gặp, nơi từng đến, lời từng nói hầu như đều nhớ rõ mồn một. Nhưng cái cảm giác "trông quen mắt" kia lại chân thực rõ ràng, lật tung cả ký ức lên vẫn thấy thiêu thiếu một chút manh mối. Thôi bỏ đi. Cô gạt phắt suy nghĩ ấy, sắp xếp lại dòng tư duy. Ngược lại, những lời Lâm Cảnh Hành nói lại càng lúc càng rõ nét trong tâm trí cô. Đặc biệt là những phân tích về tương lai của các xưởng dệt, có thể nói là vô cùng chuẩn xác, chứng tỏ bản lĩnh chẳng hề tầm thường, không biết có thể dụ hắn về thành phố Giang Tân một chuyến không. Nghĩ đến chuyện ban nãy, Cố Trường Bồi có nhắc tới thông tin "lên lớp cho cán bộ". Người đủ tư cách đứng trên bục giảng đào tạo cán bộ cấp tỉnh phần lớn đều kiêm thêm vai trò tham tán chính quyền hoặc cố vấn chính sách. Tầm ảnh hưởng của những người này ở cấp tỉnh thường lớn hơn nhiều so với vẻ bề ngoài. Chậc chậc chậc, tiếc thật. Dương Lệ Hoa thầm thở dài. Ban nãy đi vội quá, quên bẵng việc xin cách liên lạc. Nhưng cũng chẳng sao, chỗ Cố Trường Bồi chắc chắn tìm được hắn. Khi đi ngang qua tòa nhà ủy ban tỉnh, Dương Lệ Hoa bỗng sực nhớ ra người này giống ai, và vì sao lại thấy quen mắt đến thế.