Chương 485: Khảo sát ven biển

Dương Lệ Hoa đề xuất chuyến đi khảo sát vùng duyên hải lần này thuận lợi bất ngờ, chủ yếu do bài học từ nhà máy may trước đó quá sâu sắc. Vả lại, đi khảo sát vùng ven biển là chuyến béo bở, việc gì mà không đồng ý. Vừa bước xuống tàu hỏa, luồng không khí ấm áp, ẩm ướt của Quảng Thị đã ùa thẳng vào mặt. Đoàn người của Dương Lệ Hoa vừa ra khỏi cửa soát vé đã thấy mấy người mặc áo sơ mi trắng, quần âu đen – bộ đồ chuẩn cán bộ – đang đứng đợi ở quảng trường trước ga. Dẫn đầu là một người đàn ông trung niên ngoài bốn mươi, vừa thấy đoàn Dương Lệ Hoa liền chủ động bước tới đón tiếp. "Thị trưởng Dương, đi đường vất vả rồi! Hoan nghênh các đồng chí Giang Tân đến Quảng Thị giao lưu, học hỏi." Dương Lệ Hoa bắt tay đáp lại: "Làm phiền Chủ nhiệm Uông quá." Uông Gia Lương nghiêng người làm động tác mời, dẫn mọi người ra chiếc xe khách cỡ trung đỗ ven đường. Lịch trình kín mít, không có thời gian nghỉ ngơi thừa thãi. Điểm dừng chân đầu tiên là một nhà máy dệt quốc doanh ở Quảng Thị. Dọc đường, khung cảnh phố xá đã có những nét mới mẻ mà Giang Tân chưa từng thấy. Xe dừng trước cổng, giám đốc Chu của nhà máy dệt Quảng Thị đã đứng đợi sẵn. Bước vào khuôn viên, thứ thu hút sự chú ý đầu tiên không phải máy móc thiết bị, mà là những tốp người bước đi thoăn thoắt, chân rảo còn vội hơn cả công nhân dưới phân xưởng. Lục Giải Phóng đi ở giữa hàng, không kìm được quay sang hỏi: "Giám đốc Chu, tôi thấy trong sân nhà máy nhiều người đi đứng vội vã thế, họ đang làm gì vậy?" Giám đốc Chu nhìn theo hướng mắt hắn: "À, đấy là nhân viên kinh doanh của nhà máy. Họ nắm bắt thông tin đơn hàng mới nhất, gom thông tin về xong mới định hướng cho dây chuyền sản xuất." Lục Giải Phóng gật đầu suy ngẫm, nhân viên kinh doanh ở mấy nhà máy quốc doanh chỗ họ dường như chẳng bao giờ tất bật đến mức này. Cả đoàn tiếp tục bước vào phân xưởng, máy móc đang vận hành hết tốc lực, công nhân thao tác thuần thục trên bệ máy, mọi thứ trông không khác nhà máy dệt ở Giang Tân là mấy. Thế nhưng ánh mắt Lục Giải Phóng lại dừng ở một bên phân xưởng đang thay đổi hoa văn vải. Cây vải hoa cũ đã bị đẩy vào góc, cây vải mới đang được gác lên. Sự khác biệt giữa hai mẫu hoa văn không lớn, mật độ họa tiết chỉ điều chỉnh đôi chút, phối màu cũng nhã nhặn hơn. Lục Giải Phóng nhận ra hai mẫu không chênh nhau nhiều, ánh mắt quét qua quét lại giữa cây vải cũ và vải mới lên giá, giọng thoáng chút tò mò. "Mẫu hoa văn bên cạnh kia nhìn chẳng khác mẫu vừa tháo xuống là bao, sao tự nhiên lại đổi thế?" Giám đốc Chu vẫn điềm tĩnh: "Đấy là do khách mua phản hồi lại. Đợt hàng trước vừa xuất kho, có mấy khách bảo mẫu hoa văn kia dễ bán hơn, thế là chúng tôi chỉnh lại dây chuyền sản xuất ngay." Nghe vậy, không chỉ Lục Giải Phóng mà mấy giám đốc nhà máy quốc doanh khác của Giang Tân đi cùng cũng ngạc nhiên. Theo lối mòn trước giờ của họ thì cứ cắm đầu sản xuất theo kế hoạch, làm ra thành phẩm rồi ngồi đợi bên thương nghiệp đến thu mua. Đằng này người ta chỉ vì phản hồi của khách mà đổi luôn mẫu mã, cách làm này khác xa với nhận thức trước nay của họ. Dương Lệ Hoa liếc nhìn nét mặt của nhóm người Giang Tân, không khỏi bật cười thầm, thế này đã thấm vào đâu. Liền đó, cô quay sang hỏi giám đốc Chu: "Giám đốc Chu này, các nhà máy vùng duyên hải phát triển không chỉ thể hiện ở máy móc, mà nhân sự chắc cũng thay đổi nhiều đúng không?" Giám đốc Chu gật đầu: "Thị trưởng Dương nói chuẩn đấy. Nhà máy dệt của chúng tôi hiện áp dụng chế độ tuyển dụng cán bộ cấp trung, mỗi năm đánh giá một lần. Ai quản lý điều hành không đạt là điều chuyển công tác ngay tại chỗ. Còn công nhân phân xưởng thì triển khai toàn bộ lương khoán theo sản phẩm, xóa bỏ cảnh ăn chung nồi cơm lớn trước kia, làm nhiều hưởng nhiều." Đoàn người Giang Tân vốn tưởng cơ chế thi tuyển cạnh tranh mà Thị trưởng Dương đưa ra đã đủ khiến người ta thót tim rồi, ngờ đâu bên này mỗi năm đánh giá một lần, thế này thì khắc nghiệt quá mức. Cơ chế thi tuyển kia dẫu gắt gao thật, nhưng đâu phải năm nào cũng làm, ít ra cũng phải vài năm một lần chứ. Lại còn khoản khoán theo sản phẩm nữa? Lão giám đốc nhà máy hóa mỹ phẩm Giang Tân lên tiếng: "Giám đốc Chu, trả lương theo sản phẩm thế này liệu có khiến công nhân chịu áp lực quá không? Thu nhập chênh lệch nhau quá dễ sinh ra bất mãn lắm." Giám đốc Chu không phản bác ngay mà từ tốn: "Ban đầu đúng là có bất mãn, nhưng tiền lương khoán này đem so với mức lương chết ngày xưa thì dập tắt mọi bức xúc ngay. Dù sao kẻ lười biếng cũng chỉ là thiểu số, ai chẳng muốn cầm về nhiều tiền hơn. Công nhân không sợ vất vả, chỉ sợ vất vả mà không có thù lao tương xứng thôi. Miễn thấy rõ được thành quả thì vất vả mấy cũng đáng." Lúc bước ra khỏi phân xưởng, Dương Lệ Hoa hỏi: "Giám đốc Chu, những đợt điều chỉnh như thế này, từ lúc nhận phản hồi đến khi chuyển đổi xong dây chuyền, các anh mất bao lâu?" Giám đốc Chu đáp: "Nhanh thì ba ngày, chậm thì một tuần. Nhưng chúng tôi vẫn luôn tìm cách rút ngắn thời gian, dù sao thì câu 'thời gian là vàng bạc' đúng lắm đấy. Nhiều khi mẫu mới thay đổi nhanh, dây chuyền đổi càng sớm thì càng nhanh chốt được đơn hàng." Nếu như những gì tận mắt thấy ở nhà máy dệt Quảng Thị còn tạm tiêu hóa được, thì chuyến đến nhà máy len sợi lại càng khiến cả đoàn mở rộng tầm mắt. Người trong đoàn Giang Tân cũng chẳng hiểu nổi tại sao lại phải đến nhà máy len, giữa tiết trời này thì xưởng len có gì đặc biệt chứ? Chẳng lẽ lại xem dây chuyền sản xuất? Cả đoàn đội nắng ban trưa bước vào, ngỡ đâu sẽ thấy dây chuyền vắng tanh im lìm, ai ngờ khuôn viên nhà máy vẫn nhộn nhịp vô cùng. Tiếng máy móc gầm rú vọng ra từ phân xưởng, công nhân ai nấy đều bận rộn ở vị trí của mình. Dương Lệ Hoa không đợi mấy người phía sau lên tiếng, cô quay sang hỏi thẳng giám đốc Phạm của nhà máy len: "Giám đốc Phạm, xưởng mình chẳng phải làm áo len sao? Sao đợt này trông bận rộn thế?" Giám đốc Phạm đưa tay chỉ về phía khu vực bên phải cổng lớn: "Chỗ đằng kia là cho mấy xí nghiệp liên doanh xã trấn thuê lại đấy. Mỗi tháng nhà máy chúng tôi thu tiền thuê với phí quản lý, vừa chẳng phải đau đầu lo khâu sản xuất, lại vừa đảm bảo duy trì được hoạt động của cả nhà máy. Phân xưởng bây giờ chạy máy cũng đâu có dệt len, chúng tôi đổi dây chuyền sang may mặc, nhận thêm cả đơn gia công bên ngoài nữa." Mấy câu ngắn ngủi ấy câu nào cũng đạp trúng vào điều cấm kỵ của đám nhà máy quốc doanh Giang Tân. Lão giám đốc nhà máy hóa mỹ phẩm cau mày: "Nhà máy quốc doanh mà lại đi làm gia công cho người khác, thế này thì..." Thế này thì làm sao, chẳng phải là mất thể diện, không có mặt mũi sao. Mạnh Lâm Siêu của nhà máy luyện thép đứng ngay bên cạnh, gần như không chần chừ mà tiếp lời luôn: "Ngành áo len là làm ăn theo mùa, mùa hè không có đơn, máy móc để không thì cũng phí. Cho thuê kiếm ít tiền mặt còn hơn để đắp chiếu ở đấy. Gia công thì đã sao? Giữ cho nhà máy sống được, tháng nào cũng có tiền trả lương cho công nhân, thế mới là giám đốc có bản lĩnh." Cái nhà máy hóa mỹ phẩm của ông lương còn sắp chẳng phát nổi rồi, ở đó mà bày đặt thể diện với chả mặt mũi? Sống sót qua ngày trước rồi hẵng tính đến mấy thứ ấy! Ngoài Mạnh Lâm Siêu ra, không ít giám đốc Giang Tân khác cũng thấy việc đi làm gia công cho người ta làm mất đi vị thế của một nhà máy quốc doanh lớn, nhưng ngẫm lại, chỉ cần giúp xưởng sống tiếp thì hình như cũng chẳng có gì to tát.