Chương 538: Thôn Trương Trang 4

Mùa đông năm 1990, thôn Trương Trang không còn cảnh trốn trong nhà tránh rét như mọi năm, ngoài đồng la liệt bóng dáng bà con xã viên đang bận rộn. Lòng Trang Kỳ Chí từ lúc gieo hạt đến giờ vẫn treo lơ lửng, hơn hai trăm mẫu đất hầu như ngày nào hắn cũng phải đi kiểm tra một lượt. Trang Kỳ Chí và Trương Lâm Minh người trước kẻ sau rảo bước trên bờ ruộng, dưới ruộng không ít bà con đang lom khom làm việc. Đến đầu ruộng nhà Trương Tam, hắn dừng bước. Trương Tam đang ngồi xổm dưới ruộng, rải rơm rạ thưa thớt lên luống rau, rải xong một lớp đã định thu dọn đồ nghề về nghỉ. Trang Kỳ Chí ngồi thụp xuống vạch ra xem, khẽ nhíu mày: "Bác ơi, rơm rạ bác phủ mỏng quá rồi. Cứ lưa thưa một lớp thế này, đợt rét tràn về, đêm xuống sương muối phủ dày một lớp là mầm non chết cóng hết đấy. Phủ thêm đi bác, phải rải dày gấp đôi chỗ này mới được." Trương Tam chống cán cuốc đứng thẳng người dậy, vẻ mặt chẳng mấy bận tâm: "Chắc cũng tàm tạm rồi chứ gì? Rau chân vịt này tôi có phải chưa từng trồng đâu, trước giờ vẫn làm thế, rau vẫn mọc ầm ầm đấy thôi. Mấy cán bộ ngồi bàn giấy các anh, làm sao mà nhiều kinh nghiệm bằng cánh nhà nông lăn lộn ngoài ruộng mấy chục năm như chúng tôi được." Trương Lâm Minh đứng bên cạnh chẳng thèm nể nang, gắt luôn: "Phải, kinh nghiệm ông nhiều, ông làm mấy chục năm, thế có lần nào rau nhà ông tốt bằng của người ta không? Mấy năm trước rau nhà ông mọc được là do sương muối chưa đánh chết, sót lại được mấy cây ngọn cỏ đấy thôi. Trước kia ông tự trồng tự ăn, dùng toàn hạt giống cũ để từ năm ngoái, chẳng tốn xu nào. Lần này ông bỏ tiền thật ra mua giống tốt về, nếu còn làm ăn chắp vá kiểu đó thì e là đến tiền vốn mua giống cũng chẳng gỡ nổi đâu. Hôm nay tôi nói thẳng cho ông biết, giờ ông không phủ rơm cho cẩn thận, dăm bữa nữa rau chết cóng thì đừng có vác mặt đến khóc lóc với tôi. Nếu ông cứ cố tình làm ẩu, lát nữa tôi quay lại mà vẫn thấy y nguyên thế này thì hai mẫu rau này ông tự chở ra ngoài mà bán, thôn không lo đầu ra cho đâu nhé." Trương Tam bị chặn họng, ngượng ngùng chống cuốc: "Được rồi được rồi, tôi về chở thêm rơm rạ ra phủ dày thêm là được chứ gì." Trang Kỳ Chí ngồi xổm bên cạnh, lấy tay gạt nhẹ lớp đất quanh mầm rau vừa nhú: "Bác à, làm nông không trông chờ vào may rủi được đâu. Bây giờ nhìn mầm cây có vẻ không sao, nhưng đêm xuống đóng băng một cái, rễ bị cóng là đúng như lời Bí thư nói đấy, tiền giống hai mẫu đất coi như đổ sông đổ biển hết. Đợt rau này mà thành công thì hai mẫu này của bác thu hoạch bằng cả chục mẫu những năm trước cộng lại đấy. Mấy chỗ góc ruộng lại càng phải phủ cho kỹ, chỗ đón gió dễ bị cóng nhất, tuyệt đối không được lơ là đâu bác." Dù ngày nào cũng đi kiểm tra nhưng chuyện phủ rơm dày hay mỏng vẫn xảy ra như cơm bữa, người phủ quá mỏng không ít mà kẻ đắp quá dày cũng chẳng thiếu. Rơm phủ mỏng thì mầm chết rét; đắp dày quá thì ủng hỏng cả hạt giống. Khó khăn lắm mới đợi được đến ngày rau nhú mầm, sắp sửa thu hoạch đến nơi, làm thế nào để bán hết rau cất tiền vào túi lại là một bài toán hóc búa. Trong gian chính, Trương Lâm Minh sốt ruột bàn với Trang Kỳ Chí: "Kỳ Chí này, rau ngoài đồng của mình chỉ độ hai mươi ngày nữa là thu hoạch được rồi. Nhưng đợt này thôn mình trồng hơn hai trăm mẫu, ngần ấy rau thì bán đi đâu bây giờ? Nếu đổ hết cho cánh lái buôn, bọn họ thấy mình nhiều hàng chắc chắn sẽ ép giá sát ván, đến lúc đó bà con vất vả cả mùa đông lại thành ra làm không công cho chúng nó ăn hết." Bây giờ đâu còn như thời hợp tác xã bao cấp ngày xưa, cánh buôn bán thời nay mánh khóe nhiều vô kể. Trang Kỳ Chí điềm tĩnh nói: "Bí thư Trương, hai hôm trước tôi đã liên hệ với bên thành phố rồi. Thôn mình là đơn vị làm điểm, thành phố chắc chắn sẽ hỗ trợ. Cánh lái buôn thu mua một phần, chợ đầu mối nông sản Lăng Xuyên, bếp ăn cơ quan với bên hợp tác xã mua bán sẽ gom thêm một đợt nữa. Số còn lại, thôn mình tự thuê một chiếc xe tải chở thẳng lên chợ đầu mối trên thành phố mà bán buôn. Giải quyết xong ba đầu mối lớn kia thì lượng rau chia về từng hộ chẳng còn bao nhiêu, tự chở lên chợ huyện bán lẻ hay giữ lại ăn đều xoay xở tốt cả." Nghe xong, Trương Lâm Minh bưng bát nước uống một ngụm, nét mặt dần giãn ra: "Được thế thì tốt quá, có thành phố đứng ra bảo đảm thì tảng đá trong lòng tôi mới hạ xuống được." Hai mươi ngày sau, rau chân vịt ngoài ruộng mọc đều tăm tắp, cao chừng hai mươi phân, xanh mướt mườn mượt cả một vùng. Chiếc loa phát thanh của thôn rè rè vang lên hai tiếng, ngay sau đó là giọng Trương Lâm Minh truyền đi khắp nẻo. "Bà con xã viên chú ý! Toàn thể bà con chú ý! Thông báo cho bà con một việc: Chiều hôm nay, thương lái từ nơi khác sẽ về thôn Trương Trang thu mua rau chân vịt và rau mùi ở các ruộng thí điểm! Giá thu mua tại ruộng phổ biến rõ cho bà con nắm được: Rau chân vịt tươi giá tám xu một cân, rau mùi hai hào một cân. Rau lá vàng, dập nát không thu, nhổ lên phải rũ sạch đất cát rồi bó thành từng bó nhỏ. Hộ nào muốn bán thì sau bữa cơm trưa nay chở rau ra khu vực sân phơi cạnh ngã tư đường lớn để cân tập trung, cân tại chỗ, đếm tiền tươi liền tay, không ghi nợ! Xin nhắc lại cho bà con rõ, mức giá này là giá thương lái đưa ra cho chiều hôm nay. Mấy hôm nữa rau vào vụ rộ, giá cả có thể sẽ tụt xuống. Rau củ phải nhặt cho sạch, bó nào dính nhiều bùn đất hoặc lẫn lá úa thương lái sẽ trừ bớt tiền, bà con tự liệu mà làm!" Tiếng loa phát thanh vang vọng khắp thôn mấy lượt. Trang Kỳ Chí đứng giữa sân nghe tiếng Trương Lâm Minh qua loa, đoạn quay đầu gọi với vào trong nhà: "Bố, con ra đồng xem sao nhé." Loa vừa dứt, bà con ở đầu thôn đã túm năm tụm ba bàn tán xôn xao. "Tám xu một cân rau chân vịt, rau mùi hai hào, giá thế cũng tạm được đấy chứ." "Chỉ sợ dăm bữa nữa nhà nào nhà nấy đều thu hoạch thì giá lại tụt dốc không phanh." "Chỉ lo cánh lái buôn lại vạch lá tìm sâu, rau ngon cũng ép xuống thành loại hai loại ba." Đợt đó cả thôn bán được khoảng bốn tấn, thôn Trương Trang còn tự thuê xe chở hàng lên thành phố giao nốt. Đầu tháng tư, trên bàn ăn nhà bếp ủy ban thành phố Lăng Xuyên đã điểm thêm một đĩa rau tươi roi rói. Dương Lệ Hoa bưng cặp lồng tráng men, nhìn đĩa rau chân vịt xào thanh đạm bên trong, trông mướt mắt thế này rõ ràng là rau mới hái. Bà gắp một đũa nếm thử, cọng rau giòn ngọt, mang đậm hương vị thanh mát đặc trưng. Bà ngẩng đầu nhìn sang Cao Xương Thắng ngồi đối diện, thuận miệng hỏi: "Đồng chí Xương Thắng, rau chân vịt này là từ thôn Trương Trang chuyển lên à?" Cao Xương Thắng húp một ngụm canh: "Đúng thế, cuối tháng ba lứa rau chân vịt đầu tiên đã bắt đầu thu hoạch rồi. Người thôn Trương Trang tự thuê xe tải chở thẳng lên thành phố bán. Bếp ăn cơ quan mình, chợ nông sản thành phố với bếp ăn của mấy nhà máy lớn đều nhập rau của họ cả." Dương Lệ Hoa lại gắp thêm một đũa rau, nhai vài cái rồi nuốt xuống: "Cán bộ thôn Trương Trang cũng nhanh nhạy đấy, không chịu ngồi yên chờ lái buôn đến ép giá." "Nếu chỉ trông chờ vào cánh lái buôn đến tận ruộng thu mua thì tiền bà con cầm về tay chắc ngót đi quá nửa. Tự chở đi bán thế này, mỗi cân kiếm thêm được mấy xu, tính ra một mẫu đất đã thu thêm được mấy chục đồng rồi. Hơn hai trăm mẫu gom lại đâu phải con số nhỏ." Cao Xương Thắng gật đầu đồng tình: "Đúng vậy. Phía thôn Trương Trang báo lên, đợt rau chân vịt với rau mùi này bán xong, các hộ tham gia thí điểm hộ kiếm ít cũng được hai ba trăm đồng, hộ nhiều thì tới bốn năm trăm." Hai ba trăm, bốn năm trăm đồng, con số đó tương đương với nửa năm thu nhập của một gia đình nông dân thời điểm này rồi.