Chương 908: Lý tưởng và hiện thực

Đại Đồng Quân trong trận chiến ở Ngư Phục thương vong lên tới một vạn, song vẫn giữ được biên chế một vạn năm ngàn quân. Đỗ Thực muốn điều động năm ngàn người trong số đó, cộng thêm năm ngàn quân theo mình và một vạn quân của Phù Lăng quận, tạo thành bộ khung kéo về Lương Châu. Đường Vũ đưa ra phương án thỏa đáng: "Binh chia làm hai lộ. Thứ nhất, tận dụng số thuyền lớn còn lại của Hoàn Ôn và Lưu Dụ, hoàn tất việc điều phối chuyển vận quân nhu ban đầu, nhanh chóng chiếm lĩnh Kiến Bình quận, Nghi Đô quận và Nam quận dọc bờ Trường Giang." "Thứ hai, đánh thẳng tới Tương Dương, chiếm cứ Tương Dương quận là trọng trấn phía bắc của Hoàn Sở, khống chế toàn diện từ trên xuống dưới, hành động phải thật nhanh." "Đến nơi rồi, chớ vội nghĩ tới chuyện vỗ về dân chúng, cứ giết sạch thế gia trước đã, dùng thủ đoạn máu tanh trấn áp thế lực quý tộc bản địa cùng thổ phỉ, lấy tốc độ nhanh nhất lập lại trật tự." "Khống chế được trật tự, thâu tóm được quyền lực, đệ mới có cơ hội làm việc." Đỗ Thực ngẫm nghĩ hồi lâu mới gật đầu: "Vâng, thần hiểu rồi. Giờ thần đi liên hệ với các vị doanh chủ và quan chỉ huy để bàn việc xuất chinh, sớm đưa ra phương án hành quân cụ thể." Đường Vũ mỉm cười nhìn Đỗ Thực, bảo: "Năm nay đệ mười tám tuổi, chính là bước ngoặt then chốt nhất của một người nam nhân từ thời thiếu niên bước sang tuổi trưởng thành." "Trước đây, dù đệ đã lập nên những chiến tích hiển hách như một mình gánh vác Tiêu Quận, hội sư tại Hạ Bì, chặn đánh Nhiễm Mẫn, cải cách Thanh Châu và tập kích lương thảo, nhưng những việc đó mới chỉ chứng minh đệ túc trí đa mưu, thiện chiến sa trường, chứ chưa thể chứng minh năng lực toàn diện của đệ." "Năng lực toàn diện của một người, ngoài việc dụng binh cầm quân, bày mưu tính kế, còn phải biết điều hòa các mối quan hệ, kiểm soát đại cục của cả một phương, thực thi quốc sách, đạt được kết quả hợp lý, duy trì hiện trạng vững vàng và mở ra một triển vọng sáng sủa." "Khoảng cách giữa lý tưởng và hiện thực là vô cùng lớn. Chúng ta có rất nhiều ý tưởng tốt đẹp, nhưng đặt vào hoàn cảnh thực tế thì hoàn toàn không dùng nổi." "Những lúc như thế, đệ có biết điều gì mới là trọng điểm không?" Đỗ Thực cúi mình hành lễ: "Xin bệ hạ chỉ giáo." Đường Vũ nói: "Dám lấy dám bỏ, việc chẳng cầu toàn." Đỗ Thực cẩn thận ngẫm nghĩ tám chữ ấy, dần chìm vào trầm tư. Hai người đứng trên mặt thành hóng gió, không gian xung quanh lắng xuống. Đường Vũ dành đủ thời gian cho hắn ngẫm nghĩ rồi mới chậm rãi nói: "Năm xưa ta trị vì Thư Huyện, từng tự cho là mình đã đặt ra những phương án cải cách vô cùng hợp lý, có thể giúp lê dân bách tính Thư Huyện sống sung túc hơn, lẽ ra họ đều phải ủng hộ." "Nhưng trên thực tế, vẫn có rất nhiều kẻ không ủng hộ. Chúng chê quá khổ, chê kiếm tiền chậm, hỏi ta vì sao không trực tiếp lấy tiền lương của các thế gia đem chia cho bách tính." "Hoặc như thuở ban đầu, ai nấy đều hăng hái nhiệt tình, nhưng chỉ dăm bữa nửa tháng sau là tất cả đều trễ nải, lười nhác." "Sự vật sẽ không phát triển theo hướng chúng ta tưởng tượng, dẫu cho quyết định của chúng ta vô cùng đúng đắn, dẫu cho chúng ta đã tận tâm tận trách với tất cả mọi người, mọi việc." "Bởi vậy, trong tình cảnh này, vai trò của người đứng đầu mới bộc lộ rõ." "Là bậc thủ lĩnh, đệ cần phải nắm chắc phương hướng tiến lên của toàn cục, giữ vững thế ổn định của cả một vùng. Kẻ nào cản đường, đệ phải giết." Đỗ Thực nhíu mày, dường như muốn hỏi điều gì nhưng lại nén lại. Đường Vũ nhận ra điều đó, liền trầm giọng: "Đúng vậy, bất kể tốt xấu, bất kể thiện ác, chỉ cần kẻ đó ảnh hưởng tới đại cục chung, cản trở sự phát triển của địa phương thì đều phải trừ khử." "Kẻ làm thủ lĩnh phải gánh vác trách nhiệm, mà tiếng xấu và sự gièm pha cũng là một phần của trách nhiệm ấy." "Đệ tới đó, đệ ra tay, đệ khiến vùng đất đó trở nên tốt đẹp hơn, thế là đủ rồi. Còn chuyện phải chịu tiếng xấu hay được lưu danh thơm, đệ chớ bận lòng." "Nếu không làm được điều này, đệ không làm nên đại sự đâu." Đỗ Thực hít sâu một hơi, gật đầu: "Thần hiểu rồi, thần sẽ cẩn thận suy ngẫm." Hắn bước đi với vẻ mặt còn vương chút mông lung. Đường Vũ nhìn theo bóng lưng hắn, khẽ thở dài một tiếng. Hắn hiểu, lúc này Đỗ Thực vẫn chưa thể thấu triệt được tinh túy của những lời ấy. Càng trẻ tuổi, càng thuần hậu, người ta lại càng để tâm đến chuyện đúng sai thiện ác. Nhưng trớ trêu thay, đó lại chính là gông cùm trói buộc một bậc thủ lĩnh. Đường Vũ đi đến ngày hôm nay là nhờ từng nếm trải bao phen thua thiệt, tích lũy bằng biết bao kinh nghiệm máu và nước mắt. Cũng phải đến tận khi dẫn Thu Đồng tới Tiêu Quận, đồng thời Quảng Hán Quận bị vây khốn, hắn mới bừng tỉnh ngộ. Thế nên sau khi giữ được Quảng Hán Quận, hắn lập tức xử tử Lý Khuyết. Đến khi hoàng hôn buông xuống, Điền Tuấn trở về. Bộ dạng phong trần mệt mỏi, vẻ mặt mang theo vài phần tiếc nuối. "Bệ hạ... chúng thần không đuổi kịp Lưu Dụ. Bờ cõi hai bên Trường Giang trong vòng mấy chục dặm đã lùng sục khắp lượt, quả thực không thấy tăm hơi." Hắn ực một ngụm nước lạnh, rồi mới thở dài: "Thần đồ rằng Lưu Dụ đã trốn thẳng về phương nam." Không tìm thấy cũng nằm trong dự liệu, Đường Vũ vốn chẳng ôm hy vọng lớn, chỉ là tận nhân lực tri thiên mệnh mà thôi. Có lẽ thiên mệnh của Lưu Dụ quả thực chưa tận, con đường của người này vẫn còn dài. "Không tìm thấy thì thôi, trước hết cứ làm tốt những việc trong tay đã." Đường Vũ nhìn hắn, nghiêm nghị bảo: "Ngươi phải tới Kiến Ninh quận một chuyến." Điền Tuấn ngẩn người, nghi hoặc hỏi: "Nơi đó xảy ra chuyện gì sao? Lưu Lao Chi vẫn còn ở đó?" Đường Vũ lắc đầu: "Tin tức chưa truyền về, tạm thời chưa rõ, nhưng Lục Việt đang ở Việt Huề quận, chắc không xảy ra việc gì lớn." "Bảo ngươi tới Kiến Ninh quận là vì có nhiệm vụ mới. Tạm thời ngươi hãy giải chức Trấn Đông đại tướng quân, sang đảm nhiệm hai chức vụ Ninh Châu Thứ sử kiêm Đô đốc quân sự, thâu tóm toàn bộ đại quyền quân chính của mười bốn quận Ninh Châu." Điền Tuấn hít một hơi khí lạnh, chỉ thấy đầu óc ong lên. Nghe tên chức vụ là hắn đã biết gánh nặng trên vai nặng nề đến mức nào. Đường Vũ nói: "Thâu tóm toàn bộ đại quyền quân chính của một châu mười bốn quận, điều này trong cơ cấu chính trị của Đường Quốc là hết sức hiếm thấy, chỉ xuất hiện vào những thời kỳ đặc biệt." "Trải qua trận chiến này, trẫm nhận thấy sự kiểm soát thực tế của chúng ta đối với Ninh Châu còn quá yếu. Nơi đó trên danh nghĩa là đất của Đường Quốc, nhưng chúng ta chưa từng tiến hành cải cách sâu rộng, thậm chí còn chưa hoàn tất việc đóng quân tại các quận." Điền Tuấn gãi đầu gãi tai, phân trần: "Bệ hạ, việc này... e là khó lòng làm nổi. Ninh Châu mười bốn quận hầu hết đều là rừng núi hiểm trở, người Hán cực kỳ thưa thớt, Liêu nhân quần cư, bách tính đều dựa vào sơn trại mà sống, nhiều nơi thậm chí còn chẳng có nha môn huyện tự." "Từ xưa tới nay, cơ cấu chính trị ở đó vốn dĩ lỏng lẻo, xưa nay đều do người Liêu tự trị." "Chúng thần dẫu có tới đó, dốc hết toàn lực cũng không thể nào thiết lập được hệ thống cai trị tận cơ sở." Đường Vũ trầm giọng: "Bởi vậy mới cần ngươi đích thân tới đó. Không chỉ một mình ngươi, mà Lôi Bỉnh cũng sẽ theo trợ giúp." Điền Tuấn thở phào một tiếng: "Có Lôi Bỉnh tương trợ tự nhiên là tốt, nhưng sự tình vẫn khó liệu lắm, tình hình bên ấy..." Đường Vũ ngắt lời: "Đây không phải chuyện buôn bán ngoài chợ mà mặc cả thêm bớt." Điền Tuấn tức thì cúi gầm đầu. Nét mặt Đường Vũ trở nên nghiêm nghị, giọng điệu nặng nề: "Mười bốn quận Ninh Châu trước giờ chưa từng có một cơ cấu chính trị hoàn chỉnh. Các bản trại của Liêu nhân thậm chí còn được coi là 'sinh giới', không qua lại với bên ngoài, không nộp thuế, không chịu sự quản hạt của triều đình." "Hiện nay chiến loạn liên miên, ai nấy đều lo sợ cho tính mạng của mình, người Liêu cũng sống vô cùng khốn khổ, thế nên họ mới kính trọng trẫm, thừa nhận trẫm." "Mai này cuộc sống khấm khá lên rồi, liệu họ có còn để tâm đến trẫm nữa không? Danh tiếng của trẫm có tốt đến mấy cũng chẳng bằng quyền lực và bạc trắng khiến lòng người say mê." "Lần này ngươi tới Kiến Ninh quận, phải bảo Lôi Bỉnh cùng Giải Tư Minh phối hợp với ngươi, nhanh chóng thành lập hệ thống quận phủ, huyện tự. Dùng biện pháp chia ruộng chia lương để chỉnh lý, hoàn thiện hộ tịch, kiểm đếm đo đạc cho rõ đất đai vô chủ." "Phải nắm chắc nhân khẩu và ruộng đất của từng quận, từng huyện, từng sơn trại, đồng thời triệu tập các trại chủ lại, phong quan tấn tước cho bọn họ." "Dùng đơn vị hành chính thay thế cho cái gọi là trại, ổ, bộ; dùng quan chức triều đình thay thế cho trại chủ, tộc trưởng, tù trưởng, tộc lão, thủ lĩnh." "Dựng xong thể chế chính trị rồi, lại lấy các khu vực trọng tâm như quận phủ, huyện tự làm gốc rễ mà phân chia đất đai, khai khẩn hoang hóa. Dựa vào ruộng đất mà quy hoạch lại các khu định cư mới." "Việc phân chia núi rừng, chính sách khai thác gỗ, những mâu thuẫn và vấn đề dung hợp dân tộc, ngươi phải lắng nghe nhiều ý kiến của Lôi Bỉnh mà giữ cho đúng chừng mực." "Đối với những phần tử cực đoan ngoan cố, phải dùng thủ đoạn sấm sét nhanh chóng trấn áp." Nói đến đây, Đường Vũ gằn giọng: "Trong vòng một năm, phải thấy được hiệu quả ban đầu; sau hai năm, phải thu đủ thuế khóa." "Ngươi làm tốt việc này, làm cho trẫm hài lòng, ắt là công lao cái thế, đủ để phong tước vương." Mặt mày Điền Tuấn méo xệch. Hắn biết việc này gian nan khôn xiết, nhưng chỉ đành bấm bụng nhận lệnh, cắn răng nói: "Được! Bệ hạ đã nói đến nước này, thần xin đem cái mạng này ra liều một phen!" Đường Vũ nhìn hắn, giọng mang đôi phần cảm khái: "Điền Tuấn à, đánh trận không làm nên sự vĩ đại của một con người. Phá hủy bao giờ cũng dễ dàng." "Nhưng khai cương thác thổ, dựng xây kiến thiết, khai hóa lòng dân mới là phong công vĩ nghiệp lưu danh thiên cổ." "Ngươi là kẻ học rộng tài cao, ngươi có biết danh tướng đời Thương gồm những ai không? Kẻ nào sánh được với Chu Công?" "Ngươi có biết danh tướng thời Xuân Thu có những ai không? Kẻ nào sánh được với Quản Trọng?" "Nước Tần trỗi dậy, công đầu thuộc về Thương Ưởng; Đại Hán cường thịnh, bắt đầu từ thời Văn - Cảnh." "Ngươi đánh trận giỏi giang đến mấy, lưu lại cho đời sau chẳng qua cũng chỉ là cái danh võ phu mà thôi." Điền Tuấn cười khổ, chắp tay than: "Bệ hạ chớ có dỗ ngọt thần nữa, thần đi làm cho tử tế là được chứ gì..." "Cút mẹ ngươi đi." Đường Vũ tức mình lườm hắn một cái, đúng là cái đồ không biết tốt xấu.