Chương 28: Tiết học đầu tiên của lớp tinh anh

Sáng hôm sau. Sau khi mở rộng, Trí Tri Thư Viện lần đầu tiên đón nhận đầy đủ toàn bộ học trò tụ hội. Giảng đường rộng rãi hơn trước rất nhiều, mấy bộ án thư mới kê đều được lau chùi sạch bong. Thế nhưng bầu không khí lại có phần kỳ quặc. Cố Từ, Trương Thừa Tông, Chu Thông là ba vị môn sinh cũ, lẽ đương nhiên ngồi ngay hàng đầu tiên. Hai người mới đến là Lý Hạo và Tô Thời lại có chút câu nệ, ngồi nép ở hàng sau. Vương Đức Phát càng quá quắt hơn, chọn một xó xỉnh khuất mắt nhất, dáng vẻ như thể tùy thời chuẩn bị chuồn êm. Giữa môn sinh cũ và mới ranh giới rạch ròi, tựa hồ ngăn cách bởi một bức tường vô hình. Trần Văn bước vào giảng đường, thu hết mọi sự vào mắt nhưng không nói thêm lời nào. Bất kỳ một tập thể mới nào khi thành lập cũng cần có thời gian mài giũa dung hòa. Mà cách tốt nhất để phá vỡ khoảng cách, chính là phủ đầu một phen. Hắn không giảng giải đạo lý lớn lao như thường lệ, mà phát thẳng cho mỗi người một tờ giấy. Trên giấy viết một đề bài. Một đề toán. "Nay có vật không rõ số lượng, đếm ba thì thừa hai, đếm năm thì thừa ba, đếm bảy thì thừa hai. Hỏi vật có bao nhiêu?" Đây là đề toán kinh điển nhất trong cuốn "Tôn Tử Toán Kinh", đời sau gọi là phép "Hàn Tín điểm binh". Đề này lưu truyền rất rộng trong giới người đọc sách, nhưng kẻ thực sự giải được lại chỉ đếm trên đầu ngón tay. "Nửa canh giờ, giải cho xong bài này." Trần Văn tuyên bố quy tắc. Dứt lời, phản ứng của đám học trò mỗi người một khác. Cố Từ nhíu mày. Hắn tuy thông minh, song từ trước tới nay vốn chẳng mấy hứng thú với toán học, chỉ thấy đau đầu. Trương Thừa Tông mặt mày càng thêm đau khổ, hắn bấm đốt ngón tay, gắng gượng thử tính dần từ con số nhỏ nhất lên. Vương Đức Phát thì gục thẳng xuống mặt bàn, chuyện này với hắn có khác nào đọc thiên thư. Tô Thời cầm bút, tính toán trên giấy nháp một lát, cũng nhanh chóng rơi vào bế tắc. Chỉ có hai người là thần sắc khác biệt. Một là Chu Thông. Hắn không vội tính toán, mà nhìn chằm chằm vào đề bài, chìm vào trầm tư thật lâu. Hắn đang tìm kiếm mạch logic đằng sau những con số, chứ không đơn thuần chỉ tìm cách tính. Người còn lại chính là Lý Hạo. Khoảnh khắc nhìn thấy đề bài này, đôi mắt ngày thường vốn có phần nhút nhát của hắn bỗng sáng rực lên. Hắn gần như không hề do dự, cầm ngay lấy bó thẻ tính. Những thanh trúc nhỏ nhắn bay lượn thoăn thoắt trong đôi bàn tay gầy gò nhưng linh hoạt của hắn, phát ra những tiếng va chạm lách cách giòn giã. Hắn hoàn toàn đắm chìm vào thế giới của riêng mình. Thời gian từng chút một trôi qua. Trên giấy nháp của Cố Từ đã vẽ chi chít những lần thử sai. Trán Trương Thừa Tông cũng rịn ra từng hạt mồ hôi li ti. Ngay khi Cố Từ sắp sửa bỏ cuộc, một bàn tay từ bên cạnh vươn sang, khẽ đặt một bản thảo tính toán chi chít chữ số lên bàn hắn. Là Lý Hạo. Hắn đã giải ra rồi. Cố Từ nhìn con số rõ ràng trên bản thảo — hai mươi ba, lại nhìn sang thiếu niên nông gia dung mạo bình thường bên cạnh, trên mặt lần đầu tiên lộ rõ vẻ kinh ngạc. Thứ tài trí thông minh mà hắn hằng tự hào, vào giây phút này, lại bị đối phương dùng một phương thức hắn hoàn toàn không tinh thông dễ dàng đánh bại. Trần Văn cất lời đúng lúc: "Lý Hạo, nói cho mọi người nghe mạch suy nghĩ khi giải đề của trò." Lý Hạo hơi căng thẳng, hắn đứng dậy, nhìn mọi người một lượt rồi mới lên tiếng. "Thưa tiên sinh, đề này học sinh dùng phép cộng dồn." "Trước tiên tìm các số chia bảy dư hai, gồm có hai, chín, mười sáu, hai mươi ba..." "Lại từ trong đó tìm số chia năm dư ba, được hai mươi ba." "Sau cùng nghiệm lại, hai mươi ba chia cho ba, vừa đúng dư hai. Vậy nên, số cần tìm là hai mươi ba." Cách giải của hắn là phương pháp thử sai cơ bản nhất, nhưng nhờ độ nhạy bén với con số, tốc độ của hắn lại cực kỳ nhanh. Trần Văn gật đầu, không nhận xét gì, chỉ chuyển mắt nhìn sang Chu Thông. "Chu Thông, trò có cách giải nào khác không?" Chu Thông đứng dậy, hắn không dùng thẻ tính. Hắn bước lên trước bảng đen, cầm lấy mẩu than củi, viết xuống một dòng chữ. "Bội số chung của ba và năm là mười lăm. Mười lăm chia bảy, dư một." Dứt dòng, hắn lại viết tiếp hàng thứ hai. "Số cần tìm chia bảy dư hai. Vậy nên, ắt là hai lần của mười lăm, trừ đi một bội số của bảy." "Hai lần của mười lăm là ba mươi. Ba mươi trừ bảy, được hai mươi ba. Số này chính là đáp án." Nếu như nói cách giải của Lý Hạo là "thuật". Vậy thì cách giải của Chu Thông chính là "đạo". Hắn đã chạm tới ranh giới cốt lõi của lý thuyết đồng dư. Lần này, ngay cả Lý Hạo cũng lộ vẻ khâm phục. Cố Từ lại càng trố mắt líu lưỡi. Lần đầu tiên hắn nhận ra, hóa ra trên đời này còn có kẻ thông minh hơn cả mình. Một người có thiên phú với các con số. Một người có trực giác với tư duy logic. Còn bản thân hắn, trong những lĩnh vực chuyên sâu này lại có vẻ quá đỗi tầm thường. "Được rồi." Trần Văn vỗ tay hai tiếng, kéo sự chú ý của mọi người trở lại. "Hôm nay ra đề này không phải để làm khó các trò, mà là để các trò hiểu rõ một đạo lý." Hắn nhìn khắp một lượt những người có mặt, nhấn từng chữ một: "Mỗi người các trò đều có sở trường riêng, cũng có sở đoản riêng." "Cố Từ tài tư nhanh nhạy, song lại dễ nông nổi." "Thừa Tông chững chạc vững vàng, nhưng thiếu sự linh hoạt." "Chu Thông nhìn xa hiểu rộng, lại không giỏi ăn nói." "Lý Hạo tinh thông toán học, lại chểnh mảng kinh nghĩa." "Tô Thời học rộng nhớ dai, nhưng tư duy logic còn yếu." "Vương Đức Phát..." Hắn liếc nhìn thiếu niên mập mạp trong góc, "Đầu óc trò lanh lợi, nhưng lại lười động bút." Hắn nói đến câu nào, kẻ bị điểm tên đều thót tim câu ấy. Ánh mắt của tiên sinh dường như có thể soi thấu tâm can bọn họ. "Trí Tri Thư Viện của ta không cần một đám toàn tài rập khuôn như nhau." "Thứ ta cần, là một 'đội ngũ' có thể bổ khuyết cho nhau, nâng đỡ lẫn nhau." "Kể từ hôm nay, ta lập ra quy củ mới cho các trò." Trần Văn cầm bút, viết lên một tờ giấy trắng mới treo trên tường mấy chữ. Chế độ thảo luận nhóm. "Bài vở mỗi ngày, các trò phải chia thành nhóm ba người để cùng nhau hoàn thành." "Cố Từ, trò cùng nhóm với Lý Hạo và Tô Thời. Tài năng của trò cần có số liệu của Lý Hạo làm chỗ dựa, cần có điển cố của Tô Thời làm bằng chứng." "Thừa Tông, trò cùng nhóm với Chu Thông và Đức Phát. Sự vững vàng của trò cần có ý tưởng kỳ tài của Chu Thông phá vỡ thế bế tắc, cần có sự khôn khéo của Đức Phát làm chất bôi trơn." "Điều các trò cần học, không chỉ là làm sao để bản thân trở nên mạnh mẽ hơn. Mà còn là làm sao để đồng môn của các trò cũng trở nên mạnh mẽ hơn." "Đây chính là bài học đầu tiên hôm nay ta muốn dạy cho các trò." Lời dứt, bên trong giảng đường hoàn toàn im ắng. Bức tường ngăn cách giữa môn sinh cũ và mới dường như lặng lẽ sụp đổ vào khoảnh khắc này. Cố Từ nhìn sang Lý Hạo và Tô Thời bên cạnh, trong mắt lần đầu tiên không còn vẻ kiêu ngạo của một môn sinh lâu năm, mà thay vào đó là một tia tò mò. Hắn rất tò mò rằng khi hợp tác với hai người bạn đồng môn mới có sở trường riêng biệt này, rốt cuộc sẽ viết ra được áng văn chương thế nào. Còn Vương Đức Phát, nhìn Trương Thừa Tông và Chu Thông đang bước về phía mình, một kẻ thật thà chất phác, một kẻ lầm lì ít nói, nhưng ai nấy đều có ngón nghề độc môn của riêng mình. Lần đầu tiên hắn cảm thấy, đến thư viện này đọc sách hình như cũng không đến mức tẻ nhạt như hắn tưởng.