Chương 41: Trước buổi liên hoan

Hợp tác xã cung tiêu của công xã Đoàn Kết không lớn, chỗ bán hàng chỉ vỏn vẹn ba gian nhà cấp bốn lợp ngói, ngoài tấm biển gỗ treo trước cửa ra thì chẳng khác gì nhà dân bình thường. So với vẻ bề thế, sang trọng của hợp tác xã cung tiêu trên huyện, nơi này quả thật kém xa một trời một vực. Đẩy cửa bước vào, đập ngay vào mắt là hai khẩu hiệu đỏ chót to đùng trên tường: "Phát triển kinh tế, bảo đảm cung ứng". Thế nhưng câu khiến Chu Dương chú ý nhất lại là dòng chữ bên cạnh: "Nghiêm cấm ẩu đả, chửi bới khách hàng!" Khá lắm, cảnh này mà đặt vào hai ba mươi năm sau, tiệm nào dám treo bảng như thế chắc bị người ta chửi cho vuốt mặt không kịp. Nhưng thời buổi này vốn dĩ là vậy, nhân viên bán hàng của hợp tác xã cung tiêu phần lớn đều thuộc biên chế nhà nước, thân phận cao hơn đám xã viên bình thường trong thôn nhiều. Trong hoàn cảnh như thế, chuyện nhân viên coi thường dân thường, thậm chí động tay động chân đánh người cũng chẳng phải hiếm gặp. Đảo mắt nhìn quanh cái hợp tác xã cung tiêu chẳng khác nào tiệm tạp hóa thôn quê này, trong lòng Chu Dương vừa có chút hoài niệm, lại vừa thấy ngạc nhiên. Hoài niệm là vì kiếp trước hắn ghé chỗ này không biết bao nhiêu lần, cách bài trí bên trong hắn nhớ rõ mồn một, thậm chí không ít nhân viên ở đây hắn vẫn còn ấn tượng. Còn ngạc nhiên là bởi một nơi nhỏ bé thế này lại gánh vác trách nhiệm vô cùng to lớn: nguồn cung nhu yếu phẩm cho hơn sáu mươi đội sản xuất, cả vạn con người khắp mười dặm tám xã của công xã Đoàn Kết đều trông cậy vào mấy gian nhà lợp ngói này. Vì nhiều người hay đợi tan làm mới đi mua đồ nên dù đã sáu rưỡi tối, cửa hàng vẫn mở. Thấy Chu Dương bước vào, một nữ nhân viên tầm ngoài bốn mươi vội cười đon đả chào hỏi: "Cậu Chu thanh niên trí thức đến đấy à, mua gì thế?" Chu Dương có chút ấn tượng với chị này, tên đầy đủ là gì thì không nhớ, nhưng mọi người thường gọi là "chị Phương", nhà mẹ đẻ ở ngay đại đội Bát Bảo Lương. "Chị Phương, hôm nay chỗ thanh niên trí thức tụ tập ăn uống, em đến đong ít rượu!" Chu Dương cười nói. "Có phiếu rượu không?" "Có ạ, nhưng không nhiều, hình như chỉ được hơn một cân thôi!" "Một cân cũng không ít đâu, sao lại không đủ?" "Chị Phương cũng biết rồi đấy, chỗ thanh niên trí thức đội mình đông người lắm, mỗi người nhấp hai lạng thôi cũng mất bốn năm cân rồi, một cân sao mà đủ được!" "Có phiếu thì hai hào một cân, không có phiếu thì đắt hơn, ít nhất cũng phải ba hào!" "Được ạ, em có một cân hai lạng có phiếu, chị đong thêm cho em năm cân không phiếu nữa nhé!" "Được rồi, tất cả hết một đồng bảy hào tư!" "Em không mang đồ đựng, chị Phương kiếm giúp em cái can nhựa hay gì đó đựng rượu với, hết bao nhiêu tiền cứ tính gộp vào luôn ạ!" Chu Dương nói. "Lấy đâu ra can nhựa, nhưng chị có cái vò mười cân này, cậu cứ cầm về trước đi, hôm nào tiện thì mang trả lại là được!" "Thế thì tốt quá! Có lạc thì chị cân cho em hai cân luôn nhé!" "Có chứ!" ... Lúc vào tiệm hai bàn tay trắng, lúc ra ngoài Chu Dương tay xách vò rượu, tay kia cầm theo một cái túi lưới căng phồng. Dù sắm sửa cả một đống đồ ăn ê hề nhưng tính ra hết chưa đến ba đồng bạc, Chu Dương không khỏi cảm thán vật giá thời này đúng là quá hời. Đạp xe về đến thôn thì trời đã ngót nghét bảy giờ. Tuy nhiên Chu Dương không đến chỗ thanh niên trí thức ngay mà tạt qua nhà, xới một cặp lồng cơm rau thịt hầm, lấy thêm hai cái màn thầu to rồi chạy thẳng sang chuồng gia súc. Diêm Văn Huy - nhân vật cộm cán trong giới quân sự tương lai - vẫn đang chờ hắn tiếp tế đây! Trước khi mang cơm đi, Chu Dương lấy bớt đồ ăn vặt vừa mua ở hợp tác xã cung tiêu ra, để lại một ít cho Bảo Nhi và Lý Ấu Vi, rồi bốc cho thằng nhóc Diêm Văn Huy một nắm đậu sấy với một vốc kẹo. Lúc chuẩn bị ra cửa, Lý Ấu Vi gói ghém chiếc đệm cũ cùng mấy bộ quần áo cũ của nhà lại, bảo Chu Dương mang sang cho thằng bé luôn. Chu Dương đến chuồng gia súc thì thấy thằng nhóc đang ôm cỏ khô bỏ vào chuồng bò! Đây là công việc thường ngày của hai bác cháu. Trước kia toàn Diêm Cảnh Đông làm, nhưng giờ ông ấy đang nằm viện nên nhiệm vụ cho bò ăn đổ dồn lên vai Diêm Văn Huy. Thằng bé hoàn toàn có thể không làm, chỉ có điều không làm thì không có công điểm, mà không có công điểm thì đến mùa thu sẽ không được chia lương thực, thế là phải nhịn đói. Thế nên dù năm nay mới bảy tuổi, thằng nhóc nhà họ Diêm đã rất hiểu chuyện mà gánh vác phần việc này. Nhìn thấy Chu Dương bước tới, mắt thằng bé sáng rực lên, nhưng nó không chạy lại ngay mà cẩn thận ngó nghiêng xung quanh. Thấy không có ai khác, bấy giờ nó mới dám bước đến gần. Nói thật, chỉ riêng nét cẩn trọng này của thằng bé đã vượt xa những đứa trẻ cùng trang lứa rồi. Nhưng Chu Dương vừa khâm phục lại vừa thấy xót xa nhiều hơn. Đứa trẻ chừng này tuổi đáng lẽ phải được vô lo vô nghĩ, hồn nhiên vui chơi, đằng này trên mặt nó lại toàn vẻ già dặn từng trải, một sự chín chắn không nên xuất hiện ở lứa tuổi này. "Chú Chu, chú đến rồi ạ!" "Ừ, đói lả rồi đúng không, mau ăn đi!" "Cũng... cũng tàm tạm ạ!" "Tấm đệm với mấy bộ quần áo này là đồ cũ nhà chú, tối nay cháu lót dưới lưng mà nằm, kẻo cảm lạnh đấy!" "Cháu cảm ơn chú Chu!" "Ừ, tự chăm sóc bản thân cho tốt nhé, chú đi đây!" Dứt lời, Chu Dương xách vò rượu cùng những thứ đồ ăn khác rảo bước về phía điểm tập trung của thanh niên trí thức. Vừa bước ra khỏi chuồng gia súc, Chu Dương đụng mặt hai người đàn ông trung niên đi tới. Hai người này đều là trai tráng trong thôn, nhìn gậy gỗ cầm trên tay và đèn pin họ rọi, liếc mắt là biết họ đến đây trực đêm. Đống gia súc này là tài sản quý giá nhất của đội sản xuất, thế nên đêm nào thôn cũng cử hai người khỏe mạnh đến canh gác. Đội bốn và đội năm mỗi bên cử một người, tất cả thanh niên trai tráng trong thôn luân phiên nhau làm! "Chú Trương, chú Trần, tối nay hai chú trực đấy ạ?" Chu Dương cất tiếng chào trước. "Cậu Chu đấy à, muộn thế này rồi cậu còn ra đây làm gì?" Người đàn ông họ Trương ngạc nhiên hỏi. Chu Dương cũng chẳng giấu giếm, đáp ngay: "Chẳng là người đàn ông bên chuồng bò bị thương, bố cháu sợ thằng bé kia chết đói nên bảo cháu mang ít đồ ăn sang cho nó." "Ừ, bí thư Lý tốt bụng thật đấy, phải tay người khác thì ai thèm quan tâm sống chết ra sao!" Trương Thiết Ngưu cười bảo. "Không lo không được đâu, ngộ nhỡ thằng ranh con đó mà chết đói ở đây thì thanh danh của đại đội Bát Bảo Lương mình coi như đổ sông đổ biển hết!" Trần Phú Quý đứng bên cạnh cầm tẩu thuốc lào tiếp lời. "Bố cháu cũng lo chuyện đó, dẫu sao người ta cũng là đối tượng phạm sai lầm, nhưng cấp trên đã đưa về đại đội mình thì kiểu gì cũng không thể để người ta mất mạng được, đúng không ạ!" Chu Dương cười nói. "Nói cũng phải, nhưng nghe bảo người đàn ông kia bị nặng lắm, chẳng biết có qua khỏi không!" Trương Thiết Ngưu chép miệng. "Người thì thôn mình đã đưa lên viện rồi, cũng mổ xẻ xong xuôi, còn sống được hay không thì đành trông vào số trời thôi ạ." Nói đoạn, Chu Dương tiếp tục: "Chú Trương, chú Trần ơi, tối nay bên thanh niên trí thức có buổi liên hoan, mọi người đang đợi cháu sang nên cháu không đứng buôn chuyện với hai chú được nữa rồi!" "Thế cậu mau đi đi!" Cả hai đồng thanh giục. Dõi mắt nhìn theo bóng Chu Dương đi xa, Trương Thiết Ngưu cảm thán: "Cậu Chu này ngoài cái tính không chịu được khổ ra thì cái gì cũng tốt, cứ ở mãi cái thôn này kể cũng uổng thật đấy!" "Uổng cái gì mà uổng, người ta có bố vợ làm bí thư nâng đỡ, có tệ đến mấy thì cuộc sống vẫn sướng hơn hai thằng mình chán, đúng là lo bò trắng răng!" "Nói cũng đúng, mà nghe đồn tối qua cậu Chu mua đứt hơn một trăm cân thịt lợn, thật hay đùa thế?" "Không phải thịt lợn đâu, toàn xương xẩu người ta bỏ đi đấy!" "Xương cũng ngon chứ sao, còn hơn gặm dưa muối với bánh bao ngô!" "Ngon thì ngon thật, nhưng tốn tiền lắm, những hơn bốn mươi đồng bạc đấy, cậu ta cũng chịu chi thật..." "Kệ người ta, tiền của người ta thì người ta xót chứ việc gì đến mình..." ...