Chương 513: Trốn cũng không thoát

Lỗ thị lang âm thầm tính toán một phen. Chức vị đốc sát nắm quyền giám sát lớn trong tay, không cần dính líu đến công vụ vụn vặt, quan lại các nơi đều chịu sự quản thúc của hắn, vừa nở mày nở mặt lại chẳng phải gánh vác rủi ro, so với việc ôm khư khư lấy mấy trạm dịch thua lỗ triền miên thì tốt hơn nhiều. Hắn hơi gật đầu, nhận lấy phần sai sự này. Giang Trân ngỏ ý xin Lỗ thị lang toàn bộ sổ sách của trạm dịch dân sự, rồi nghiêng đầu nhìn Binh bộ thị lang bên cạnh: "Hạ thị lang, ta muốn đích thân tới trạm dịch xem xét một chuyến, làm phiền ngài dẫn đường." Hạ thị lang đưa Giang Trân sang Binh bộ, sai người chuyển hết tất cả sổ sách ghi chép từ ngày mở trạm dịch dân sự ra ngoài. Giang Trân ngồi bên bàn, lật xem từng trang vô cùng cẩn thận. Càng xem, chân mày nàng càng nhíu chặt. Hiện tại trạm dịch dân sự mới mở hai tuyến, một tới Bảo Định, một tới Thông Châu, nhưng đã lộ ra hai vấn đề cốt lõi. Thứ nhất, giá cả hỗn loạn, hàng hóa số lượng lớn thì định giá quá thấp, còn thư từ thông thường lại định giá trên trời. Thứ hai, nhận quá nhiều hàng hóa cồng kềnh, chen lấn hết cả đường vận chuyển quân vụ vốn có. Hạ thị lang nhức đầu khôn xiết: "Nói tóm lại là quá mức vội vàng, tuyến Bảo Định còn chưa chạy êm thì Thông Châu đã vội mở theo. Theo ta thấy, chi bằng tạm dừng tuyến Thông Châu, giữ cho tuyến Bảo Định ổn thỏa trước đã... Than ôi, nếu tuyến Bảo Định cũng chẳng xong, thà đóng cả hai cho rảnh nợ, đỡ làm liên lụy việc quân." "Không được." Giang Trân lắc đầu dứt khoát: "Hai tuyến đường này đang ứ đọng không ít hàng lớn đã nhận của khách. Nếu dừng chạy, khác nào thất tín với thương nhân? Cái gốc của chuyện buôn bán nằm ở chữ tín, trước hết phải chia lô vận chuyển toàn bộ số hàng hiện có đến nơi đến chốn." Hạ thị lang lộ vẻ khó xử: "Nhưng chi phí vận chuyển cứ neo ở mức cao thế này, lại còn tiếp tục chiếm dụng xe ngựa, nhân lực..." Giang Trân nhìn thẳng vào mắt hắn: "Đem số hàng tồn đó chia nhỏ thành từng đợt, tránh giờ cao điểm, tuyệt đối không đụng vào khung giờ vận chuyển quân lương khí giới, như vậy sẽ không quấy rầy đường binh dụng... Lô hàng này dẫu lời mỏng hay thậm chí chịu lỗ đôi chút, cũng buộc phải làm đúng giao hẹn. Giữ được tiếng thơm thì mới mong có ngày sau..." Hạ thị lang lặng thinh giây lát. Hắn hiểu rõ kinh doanh phải lấy chữ tín làm đầu, hơn nữa lúc này cũng chẳng có lựa chọn nào sáng suốt hơn, đành gật đầu chấp thuận phương án này. Kế đó, hai người lại bàn bạc xem nên điều chỉnh giá cước hàng hóa cồng kềnh ra sao. Hạ thị lang quán xuyến việc điều phối quân nhu ở Binh bộ nhiều năm, chi phí vận chuyển thế nào hắn nắm rõ hơn bất kỳ ai. Hắn lần giở từng trang sổ, tính toán chi li cho Giang Trân xem một xe tơ lụa từ Kinh Thành đi Bảo Định, dọc đường tiếp tế ở các dịch trạm, cỏ khô cho ngựa, tiền ăn của dịch tốt, cộng thêm phần hao hụt chia đều của Binh bộ thì chi phí sàn cho một chuyến là bao nhiêu. Trà thì cồng kềnh hơn lụa, gỗ lại nặng nhất, giá cước bắt buộc phải tăng thêm ba phần trên nền giá tơ lụa... Sau một hồi tính toán rốt ráo, giá cước cho hàng buôn lớn cuối cùng cũng định xong. Chốt xong giá cước hàng buôn, Giang Trân lại dời mắt sang chuyện gửi thư từ của lê dân bá tánh. "Dân chúng bình thường gửi một bức thư nhà mà Lỗ đại nhân lại ấn định giá năm mươi văn, thế này thật quá hoang đường." Nàng lắc đầu: "Năm mươi văn mua được bao nhiêu cân gạo rồi, người nghèo nào nỡ bỏ ngần ấy tiền chỉ để gửi lá thư? Giá này nhất định phải hạ xuống, giảm còn tám văn." "Vốn dĩ đã không sinh lời, nàng còn đòi giảm?" Hạ thị lang sửng sốt: "Bây giờ trạm dịch dân sự thu không đủ bù chi, hạ giá sâu như thế thì trạm dịch chống đỡ sao nổi?" "Hạ thị lang, ngài tính là cái lợi nhỏ trước mắt, còn ta tính mối lợi lớn lâu dài." Giang Trân chậm rãi nói: "Hiện giờ năm mươi văn một phong thư, cả năm ròng khéo chẳng có ai gửi lấy một lần. Nhìn thì tưởng giá cao, nhưng thực chất vắng bóng khách khứa, chẳng thu về được đồng nào. Nhưng nếu hạ xuống tám văn, chỉ bằng giá một nắm bánh thô, ai ai cũng kham nổi. Quan trọng nhất là, thư từ có qua có lại, gửi đi một lá ắt sẽ có một lá hồi âm. Thư đến thư đi liên tục, đó mới là nguồn thu vững bền." Hạ thị lang nhẩm tính trong bụng mấy lượt, khẽ thở dài, nhận ra mình chẳng còn lý lẽ nào để phản bác. Cuối cùng hắn cũng nhượng bộ: "Được, cứ theo lời nàng. Cho làm thử nửa tháng, nếu trong nửa tháng mà tình hình vẫn không khởi sắc thì Binh bộ sẽ lập tức dẹp bỏ các tuyến trạm dịch này." "Được." Giang Trân dứt khoát đáp lời. Thu xếp xong mọi phương án cải tổ, nàng cất gọn sổ sách, quay người rời khỏi Binh bộ. Vừa bước ra cửa, nàng đã chạm mặt Đỗ Hạc. Lồng ngực Đỗ Hạc nghẹn ứ lại. Trước đó vì muốn trốn tránh Giang Trân, hắn mới chủ động theo Lỗ thị lang sang coi sóc trạm dịch, cứ ngỡ bên này nhàn nhã, lại có Lỗ thị lang che chở, chẳng cần phải nhìn sắc mặt Giang Trân mà sống nữa. Ai ngờ đâu giờ trạm dịch cũng lọt vào tay Giang Trân quản lý. Hắn chạy trời không khỏi nắng, uất ức đến mức muốn hộc máu... Giang Trân chỉ liếc mắt nhìn hắn một cái, nửa lời cũng chẳng thèm nói, cất bước đi thẳng. Về tới Hộ bộ, Giang Trân ngồi xuống bắt đầu tính toán lại mọi việc. Sắp tới nàng phải dành phần lớn tâm sức để mắt tới trạm dịch, mảng Huệ Dân Thải nhất định phải có người đáng tin cậy đỡ đần quản lý. Nàng cẩn thận điểm lại những gương mặt ở Hộ bộ, cân nhắc đi tính toán lại, vậy mà thực sự chẳng tìm nổi một ai vừa ý. Tầm mắt nàng vô thức rơi trên người Tống chủ sự cách đó không xa. Tống chủ sự lập tức thẳng lưng lên. Hắn tha thiết mong Giang Trân sẽ mở lời giao Huệ Dân Thải cho mình. Thế nhưng, thái độ đùn đẩy lạnh nhạt lúc trước của hắn ai ai cũng nhìn thấy rõ, lúc này thật sự không còn mặt mũi nào mà xán lại gần, chỉ đành dùng ánh mắt mong mỏi dõi theo nàng, trông chờ nàng đại lượng khoan dung, bỏ qua chuyện cũ. Giang Trân thu hồi tầm mắt. Người hễ gặp chuyện là trốn tránh như Tống chủ sự, một khi Huệ Dân Thải xảy ra chút rắc rối, kẻ chuồn đầu tiên chắc chắn sẽ là hắn. Nàng thà chịu khó vất vả chạy vạy thêm vài chuyến, chứ quyết không giao gánh nặng Huệ Dân Thải vào tay kẻ như vậy. Hết giờ làm việc, Giang Trân về đến nhà, từ đằng xa đã thấy một cỗ xe ngựa đỗ trước cổng. Hóa ra là tân khoa Trạng nguyên Chu Tuyên Lễ, còn đưa cả song thân theo cùng. Cha Chu Tuyên Lễ vừa thấy nàng đã vội sụp lạy, Giang Trân nhanh tay đỡ lấy ông, niềm nở mời cả nhà ba người vào trong sân. Mẹ Chu Tuyên Lễ cảm kích vô cùng: "Nhà chẳng có thứ gì đáng giá, đây là măng khô thịt gác bếp nhà tự làm, với lại chút sản vật rừng rú, mong Giang đại nhân đừng chê mà nhận cho." Giang Trân mỉm cười nhận lễ, thuận miệng hỏi han: "Ngươi vào Hàn Lâm viện cũng được nhiều ngày rồi, nay công việc ra sao, có thuận buồm xuôi gió chăng?" Nhắc đến chuyện này, Chu Tuyên Lễ lộ rõ nét cay đắng: "Nhờ ơn đại nhân nâng đỡ, học trò được trao chức Hàn Lâm viện biên soạn, hàm tòng lục phẩm. Nghe thì vẻ vang đấy, nhưng thực tế bước đi muôn phần gian nan... Sóng gió kỳ điện thí dạo trước, Bảng nhãn và Thám hoa đều cho rằng là do ta cướp mất thứ hạng của họ, trong lòng chất chứa oán hận, nơi nơi gây khó dễ cô lập. Ta định ít hôm nữa sẽ dâng sớ xin Hoàng thượng ân chuẩn cho ra ngoài nhậm chức ở châu huyện." Giang Trân hiểu rõ. Cây cao vượt rừng ắt bị gió dập. Trạng nguyên xuất thân bần hàn đỗ đạt, bị người ta liên kết chèn ép cũng là chuyện quá đỗi thường tình. Nàng lên tiếng: "Ngươi là Trạng nguyên đương triều do chính Hoàng thượng ngự bút khuyên điểm, ngài tuyệt đối không dễ dàng thả ngươi về chốn cơ sở làm thui chột tài năng đâu." Chu Tuyên Lễ cười khổ: "Nhưng nán lại Hàn Lâm viện cũng chỉ là chịu đựng tháng ngày mòn mỏi mà thôi." "Vậy thì đổi sang nơi khác." Giang Trân khẽ cười: "Chỗ ta đang thiếu người, Huệ Dân Thải vừa mới bắt đầu, trạm dịch cũng đang trong đợt chỉnh đốn, việc lớn việc nhỏ đều cần một người gánh vác được trọng trách." "Đại nhân tin tưởng ta đến vậy sao?" Đôi mắt Chu Tuyên Lễ ngập tràn vẻ khó tin: "Học trò chưa từng kinh qua việc ngân khố vụn vặt, chỉ e không gánh nổi trọng trách này!" "Người đỗ Trạng nguyên khoa cử thì tâm tính, ngộ tính hay năng lực đều thuộc hàng thượng thừa. Tư chất như ngươi học hai ngày là có thể thạo việc." Giang Trân nhìn hắn: "Nếu ngươi chịu tới, ấy là vinh hạnh của ta." Chu Tuyên Lễ khom mình vái sâu sát đất: "Hạ quan nhất định sẽ dốc lòng theo Giang đại nhân làm việc, quyết không phụ niềm tin cậy thác."