Chương 9: Sự chuẩn bị cuối cùng

Trận đại náo của Cố viên ngoại khiến bầu không khí trong Trí Tri Thư Viện hoàn toàn thay đổi. Quân lệnh trạng Cố Từ lập ra không chỉ của riêng hắn, mà đã trở thành quân lệnh trạng của cả thư viện. Một áp lực vô hình bao trùm tâm trí ba thiếu niên. Bọn họ đều hiểu rõ, huyện thí một tháng sau, họ không chỉ thi cho bản thân, mà còn vì tiên sinh, vì thanh danh của Chí Tri chi học mà nghênh chiến. Chỉ được thắng, không được bại. Những ngày tiếp theo, cường độ học tập trong thư viện tăng lên gấp bội. Cố Từ thu liễm toàn bộ thói phong lưu phóng túng. Mỗi ngày trời chưa sáng đã đến thư viện, chẳng đợi Trần Văn đốc thúc liền tự giác luyện chữ. Hắn dán ngay ngắn tờ ngân phiếu năm mươi lượng lên vách tường trước án thư của mình, tự nhắc nhở bản thân về sự kích động nhất thời hôm ấy cùng cơn thịnh nộ của phụ thân. Trương Thừa Tông càng thêm khắc khổ, mỗi ngày ngủ chưa đầy ba canh giờ, lật đi lật lại cuốn "Đại Học" để diễn giải và mổ xẻ, mép sách đều đã mòn quăn. Nhật ký quan sát của Chu Thông cũng ghi chép ngày một chăm chỉ. Hắn không còn chỉ ghi lại việc vặt trong viện, mà bắt đầu phóng tầm mắt ra cõi rộng lớn hơn. Hắn sẵn sàng dành nửa ngày nghe người kể chuyện đầu nam thành thuyết giảng việc tiền triều, rồi trở về lặng lẽ ghi lại quan hệ nhân vật cùng ngọn ngành sự việc. Trần Văn thu hết thảy vào mắt, trong lòng tuy an ủi, nhưng cũng biết chỉ dựa vào khổ công thì chưa đủ. Cách huyện thí chỉ còn mười ngày cuối cùng. Ngày hôm ấy, Trần Văn không để các học trò tự học riêng rẽ nữa, mà triệu tập cả ba lại một chỗ. "Từ hôm nay, tạm dừng toàn bộ bài vở mới." Vẻ mặt Trần Văn nghiêm nghị lạ thường, "Mười ngày cuối này, chúng ta không học kiến thức mới, chỉ luyện một điều duy nhất: sơ hở." Hắn từ dưới án thư lấy ra một xấp văn bản dày cộp. Đây đều là những bài văn của sĩ tử trượt huyện thí, phủ thí các năm trước, do hắn nhờ người nhà Cố viên ngoại thu thập khắp các hiệu sách và từ tay đám tú tài sa sút trong huyện thành suốt mấy ngày qua. "Các ngươi phải trở thành những quan chấm thi khó tính nhất." Trần Văn phát các bản văn xuống, "Hãy dùng toàn bộ phương pháp đã học trước đây để tìm ra sơ hở trong những bài văn này." Một cuộc diễn tập công thủ logic cường độ cao chính thức bắt đầu. Trần Văn trước tiên đưa ra một bài văn hoa mỹ, trích dẫn kinh điển cũng tương đối dồi dào. "Cố Từ, ngươi trước. Hãy nói ưu điểm của bài này." Cố Từ giờ đây nhãn giới đã cao hơn, hắn đọc qua một lượt rồi bình rằng: "Bài này văn tài tạm được, dùng điển tích cũng coi là phong phú, mở bài có khí thế." "Được." Trần Văn gật đầu, "Vậy sơ hở ở đâu? Thừa Tông, ngươi nói." Trương Thừa Tông sớm đã liệt kê quan điểm của mình ra giấy nháp. Hắn đứng dậy, có chút căng thẳng nhưng nói năng rành mạch khúc chiết: "Tiên sinh, học trò cho rằng kết cấu bài này rời rạc. Đoạn thứ hai, thứ ba, thứ tư tuy đều có luận điểm, nhưng giữa chúng không hề có quan hệ tiến tầng hay chuyển ngoặt, chỉ là gom ba đạo lý chẳng liên can đặt chung một chỗ." "Nói hay lắm." Trần Văn tán thưởng, "Chu Thông, ngươi có bổ sung gì không?" Chu Thông lật cuốn sổ nhỏ của mình ra, ngón tay chỉ vào một dòng chữ, khẽ đáp: "Có. Đoạn thứ ba, tác giả vì muốn chứng minh quân tử nên an bần mà dẫn điển cố 'nhất đan thực, nhất phiếu ẩm' của Nhan Hồi. Nhưng phía sau, hắn lại dẫn lời 'thương lẫm thực nhi tri lễ tiết' của Quản Trọng. Học trò cho rằng, hai đạo lý này xung đột lẫn nhau, đặt chung một chỗ tức là tự mâu thuẫn." Cố Từ và Trương Thừa Tông nghe vậy đều giật mình, vội vàng nhìn lại nguyên văn, quả nhiên là thế. Bọn họ mải nhìn đại cục kết cấu mà bỏ sót sơ hở chết người nơi chi tiết như vậy. Sau khi đã quen việc bới lông tìm vết, Trần Văn nâng cao độ khó. Hắn bảo Cố Từ đem bài văn đắc ý nhất của mình ra. "Hiện tại, ngươi chính là tác giả bài này." Trần Văn nói, "Thừa Tông, Chu Thông, hai ngươi là khảo quan. Nhiệm vụ của các ngươi là bác bỏ bài viết. Cố Từ, nhiệm vụ của ngươi là biện hộ cho bài văn của mình." Cuộc tranh biện mô phỏng vừa mở màn đã nồng nặc mùi thuốc súng. "Cố sư huynh," Trương Thừa Tông công kích trước, hắn chỉ vào một chỗ trên bài văn, "Huynh nói ở đây: 'Vi chính chi đạo, tại ư giáo hóa vi tiên'. Nhưng cớ sao phía sau huynh lại nêu gương Thương Ưởng biến pháp, dùng nghiêm hình tuấn pháp?" Cố Từ ngạo nghễ đáp: "Đây là phép luận chứng chính phản! Dùng sự khốc liệt của nghiêm pháp để làm nổi bật tầm quan trọng của giáo hóa, có gì không ổn?" "Không ổn." Trương Thừa Tông lắc đầu, "Tiên sinh từng dạy, luận cứ phải phục vụ cho luận điểm. Luận cứ chỗ này của huynh chẳng những không phục vụ luận điểm, mà ngược lại còn làm suy yếu nó. Người đọc xem xong, trong đầu chỉ nhớ đến thủ đoạn biến pháp của Thương Ưởng, chứ chẳng đoái hoài hai chữ 'giáo hóa' yếu ớt vô lực của huynh." Cố Từ nghẹn lời, đang định phản bác. Chu Thông bỗng mở miệng: "Thương Ưởng rốt cuộc bị xa liệt." Một câu không đầu không đuôi, lại khiến mặt Cố Từ thoắt cái trắng bệch. Dùng một kẻ có kết cục thê thảm để làm dẫn chứng thành công, trong mắt Nho gia vốn coi trọng "thiện thủy thiện chung", tự thân điều ấy đã là điềm đại bất tường. Sơ hở này so với điều Trương Thừa Tông chỉ ra còn chí mạng hơn. Cố Từ hoàn toàn hết kiêu khí, hướng về hai người chắp tay, thật lòng nói: "Đa tạ chỉ giáo." Sau nhiều lượt công phòng qua lại, Trần Văn bắt đầu bước huấn luyện cuối cùng. Hắn đưa ra những bài văn bệnh tật đã bị bọn họ phê phán đến mức thể diện không còn, nói: "Tìm ra sơ hở mới chỉ là bước đầu tiên. Bản lĩnh thực sự là có thể biến loại văn này thành vàng ròng. Hiện tại, nhiệm vụ của các ngươi là không thay đổi luận điểm cốt lõi và phần lớn luận cứ, chỉ thông qua điều chỉnh kết cấu, gọt giũa rườm rà, thay thế điển tích không thỏa đáng, để khiến nó thoát thai hoán cốt." Ba người vắt kiệt óc suy nghĩ, khi thì tranh biện gay gắt, lúc lại cùng nhau trầm ngâm. Một bài văn ngắn, bọn họ phải tốn trọn vẹn cả buổi chiều mới sửa được một bản ưng ý. Tuy vất vả, nhưng mỗi lần tái tạo thành công lại khiến mức độ thấu hiểu văn chương của họ tiến thêm một bậc. Thời gian cứ thế trôi nhanh trong những đợt huấn luyện cường độ cao. Mười ngày sau, đêm trước ngày huyện thí khai trường. Trần Văn tập hợp ba người lại, tiến hành buổi huấn thoại cuối cùng. Hắn nhìn ba thiếu niên trước mắt gầy rộc đi trông thấy nhưng tràn đầy tự tin, trong lòng dâng lên niềm an ủi khôn xiết. Hắn không nói thêm lời khích lệ nào, chỉ dặn rằng: "Những ngày qua, những gì các ngươi đã học, đã rèn, đều đã nằm trọn trong lồng ngực. Ngày mai bước vào trường thi, chỉ cần làm lại những việc ngày thường vẫn làm là đủ." Hắn ngừng lại một chút, nghiêm túc nói tiếp. "Ta từng nói với các ngươi, một bài văn không có lỗi sai còn giá trị gấp bội một bài hoa mỹ mà sơ hở trùng trùng. Câu nói này, các ngươi phải khắc sâu trong dạ." "Trên trường thi huyện, thí sinh có hàng trăm. Kẻ làm được bài văn vững vàng mực thước, không chút sơ hở chỉ chừng một hai phần mười. Kẻ có thể trên nền tảng đó mà kết cấu rành mạch, điều lý phân minh thì đã nắm chắc phần thắng." "Các ngươi có lẽ chưa phải những thí sinh văn tài cái thế nhất, nhưng ta tin, các ngươi nhất định là những kẻ tường tận nhất cách dựng nên một bài văn thi cử đạt chuẩn, thậm chí xuất chúng." Trần Văn nhìn bọn họ, chậm rãi nói: "Đi đi. Đi đoạt lấy công danh thuộc về các ngươi, và thực hiện trọn vẹn quân lệnh trạng của mình." "Vâng, thưa tiên sinh!" Ba thiếu niên đồng loạt hướng về Trần Văn, cúi mình hành một đại lễ thật sâu. Trong ánh mắt bọn họ, không còn lấy một tia hoảng loạn hay mờ mịt. Trần Văn nhìn bọn họ, khẽ gật đầu, xoay người bước vào trong phòng rồi khép cửa lại, để trọn không gian cho ba thiếu niên sắp sửa bước lên chiến trường.