⁠⁠⁠⁠Chương 118: Thời đại đua nhau nát

Thiên Lao của Vĩnh Xương Quốc. Nhà ngục chỉ có sáu mươi buồng giam, cải tạo từ đại lao của nha môn Vĩnh Xương Quận. Buồng giam chật hẹp, trần chỉ cao một mét rưỡi. Phạm nhân vào đó phải khom lưng, chẳng khác nào gia súc nhốt trong chuồng, suốt đời không thể đứng thẳng. Lối đi cũng chỉ rộng hai mét, cao ba mét. Chuột gián chạy loạn dưới chân. Nhìn những buồng giam thấp lè tè hai bên, Trương Vũ thấy ngột ngạt như có thứ gì đè nặng lên ngực. "Chú Tôn, bao nhiêu ngày rồi mà Thiên Lao lớn thế này chẳng có nổi một phạm nhân mới?" Trương Vũ thắc mắc: "Chẳng lẽ dưới sự cai trị của vị ấy, Vĩnh Xương Thành thật sự thái bình đến mức của rơi ngoài đường không ai nhặt, đêm ngủ chẳng cần đóng cửa? Bao nhiêu ngày mà không một người dân nào phạm pháp sao?" Tôn Cương giẫm nát một con chuột dưới chân, đáp: "Bệ hạ mới lên ngôi, tháng trước vừa đại xá thiên hạ. Dân chúng đang vui mừng, nha môn cũng phải biết lựa thời mà xử. Có người phạm tội thì cứ chờ một thời gian rồi bắt, kẻo phá hỏng không khí mừng vui khắp nơi. Trong ngục không có phạm nhân là chuyện bình thường." "Ra là vậy." Trương Vũ gật đầu lia lịa, làm ra vẻ đã hiểu. Nhưng tiếng một ngục tốt đi tuần cùng vang lên sau lưng, khiến hắn khựng lại. "Thật ra trước khi bệ hạ đại xá thiên hạ, trong ngục cũng chẳng có phạm nhân." Người vừa nói là ngục tốt cũ từ thời nha môn Vĩnh Xương Quận. Hắn bị thọt một chân, đi đứng cà nhắc nên mọi người quen gọi là Quải Nhị. Hắn là con thứ hai trong nhà, người địa phương Vĩnh Xương Quận. Nghe Tôn Cương kể, đám ngục tốt cũ cùng lứa với Quải Nhị, ai lành lặn mà không có chỗ dựa vững đều bị điều đi làm dân phu. Quải Nhị biết tin từ sớm, tự đánh gãy chân mình mới thoát được một kiếp. Sau khi đại lao cải tạo thành Thiên Lao, thật ra Quải Nhị thích hợp làm cai ngục hơn. Hắn có thâm niên, lại rành việc trong ngục. Chỉ có điều cấp trên bổ nhiệm người cũng phải giữ thể diện. Một kẻ thọt chân không tiện đưa ra, huống hồ Quải Nhị còn từng trốn lao dịch. Thế là chức cai ngục rơi vào tay lão Tôn. Vĩnh Xương Quốc mới thành lập, nhiều chức vị vẫn còn bỏ trống. Thiên Lao này không có Tư Ngục, cũng chẳng có Đề Lao Chủ Sự; lão Tôn đã là người có chức lớn nhất. Trương Vũ làm ra vẻ ngơ ngác, hỏi: "Chú Quải, không đúng chứ? Trước khi bệ hạ đại xá thiên hạ, cháu còn thấy bộ khoái bắt phạm nhân trên đường. Sao trong ngục lại trống không?" "Lúc nào rảnh, cậu đến nha môn nhìn một chuyến là hiểu." Quải Nhị không muốn nói thêm. Đi mỏi chân, hắn ngồi luôn xuống ngưỡng cửa buồng giam nghỉ ngơi. Trương Vũ bĩu môi, bất đắc dĩ nhìn lão Tôn một cái rồi tự đi tuần tiếp. Đợi đi xa, Tôn Cương mới trầm giọng nói: "Không cần đến xem đâu. Phạm nhân nào còn lành lặn tay chân thì chẳng được vào ngục." "Họ bị đưa đi làm dân phu?" Trương Vũ giả vờ kinh ngạc. Lão Tôn gật đầu: "Trước khi sửa lại nơi này, trong ngục còn khá nhiều phạm nhân. Nhưng phần lớn chưa đầy bảy ngày đã phải ra ngoài." "Nha môn chẳng xét đúng sai, cũng không xét tội nặng hay nhẹ. Tất cả đều bị phán đi lao dịch, đưa ra tiền tuyến làm dân phu, xây tường thành, vận chuyển quân nhu." "Đi rồi thì mười phần chết cả mười." Lão Tôn thở dài, mặt đầy vẻ đau xót. Ra tiền tuyến tức là đến nơi có chiến tranh. Dù chưa giao chiến, chỉ giằng co với địch, không phải hứng đao kiếm, họ vẫn phải làm việc nặng mỗi ngày, mặc trời mưa hay nắng gắt. Chậm tay một chút là ăn roi; chưa đầy ba tháng, ai nấy đều gầy trơ xương. Đến khi họ kiệt sức chết ngay trên công trường, đốc công mới chôn xuống đất tại chỗ. Đừng nói bia mộ, đến manh chiếu cuốn xác cũng không có. Thời xưa thiếu sức lao động. Cái gọi là thịnh thế phồn hoa, chiến công lưu truyền thiên thu, hết thảy đều dựng trên chồng chất xương cốt của dân chúng. Lão Tôn thở dài, nói tiếp: "Ngày trước, phải đợi trong ngục gom đủ một nhóm, đám sai dịch mới áp giải họ đi cùng lúc. Phạm nhân còn được yên thân vài ngày trong ngục." "Giờ bệ hạ muốn xây cung điện, xây hoàng thành, đang cần người gấp mà lại không chịu trả tiền. Đám bộ khoái chỉ đành đi khắp nơi bắt người." "Sáng bắt được cậu, lập tức khép cho một tội danh, chiều đã phải đi xây thành." "Chuyện này..." Ngay lúc ấy, dù đã thấy nhiều, quen cả những cảnh tối tăm nhất, lòng Trương Vũ vẫn không khỏi chấn động. Thời Long Khánh Đế tại vị, quan lại từ trên xuống dưới thối nát đến cùng cực. Thiên Lao càng là chỗ tệ hại nhất, ngục tốt moi tiền đến mỏi cả tay. Nhưng so với dân chúng dưới quyền Lưu Thanh, những người ấy vẫn còn may mắn. Ít nhất họ còn đường sống. Nhiều người vào ngục quả thực có tội. Chỉ cần không đắc tội ngục tốt và biết chi tiền lo liệu, họ sống khá nhàn nhã, chẳng qua là mất tự do. Thậm chí không có tiền, họ vẫn còn cám thô để ăn, không đến nỗi chịu quá nhiều khổ sở. Còn nay, ở Vĩnh Xương Quốc này, phạm nhân muốn được vào ngục cũng là điều xa xỉ. Tuần ngục thêm mấy vòng, lão Tôn suốt đường rầu rĩ, thở dài không ngớt. Trương Vũ cũng bày ra vẻ mặt nặng nề, tránh để lộ sơ hở. Mãi đến giữa trưa, hai người rời nhà ngục, ra sân. Nắng ấm rọi lên người, tâm trạng họ mới dịu đi đôi chút. Năm ngục tốt ở đây, ngoài Trương Vũ và lão Tôn, còn một người thọt chân, một người bẩm sinh gù lưng không thẳng nổi, và một người bệnh tật yếu ớt như chỉ cần gió thổi là ngã. Trương Vũ thầm nghĩ hay mình cũng nên đánh gãy chân... Nhưng làm gì cũng phải có cớ, mới không dễ khiến người khác nghi ngờ. Chẳng có sai dịch nào đến bắt mà hắn đột nhiên tự đánh gãy chân mình thì thật vô lý. Trong ngục không có phạm nhân, đương nhiên cũng không có đầu bếp. Thế là việc nấu cơm cho mọi người tự nhiên rơi vào tay ngục tốt mới. Kê trộn với cám thô, vo qua, thêm chút nước rồi bắc nồi lớn lên bếp, đun lửa to cho chín. Sau đó hái ít lá rau, thả một nắm gạo vào nước đun sôi, rắc thêm chút muối đen sì, thế là thành món cháo loãng. Cơm gạo trắng, kê không trộn cám, thêm hai món rau xào ư? Có nằm mơ mới thấy. Bốn chữ "dân không sống nổi" có lẽ là cách tả đúng nhất cảnh dân chúng dưới quyền Lưu Thanh. Vừa nuốt bữa cơm khó ăn, Trương Vũ bỗng thấy nhớ Long Khánh Đế. Chẳng cần bàn đạo lý lớn lao về đất nước, thiên hạ. Ít ra thời vị ấy cầm quyền, hắn còn được ăn cơm trắng, ngày nào cũng có vài món, cuộc sống có chút hương vị. Dù đã trường sinh, võ lực cũng mạnh đến ghê gớm, hắn vẫn không thể thoát khỏi đời thường. Chuyện ăn mặc, ở, đi lại luôn chịu ảnh hưởng của thời cuộc. Lưu Thanh cai trị kiểu này, biến miền Nam vốn giàu có tột bậc thành ra bộ dạng quỷ quái ấy. Dù không có thù, Trương Vũ cũng phải cho tên khốn đó một trận ra trò. Không phải vì dân chúng thiên hạ, mà chỉ để bản thân dễ sống hơn đôi chút. "Con người ta, sợ nhất là phải so xem ai tệ hơn." Thầm thở dài, Trương Vũ vét sạch cơm trong bát. Hắn cố ý ăn xong cuối cùng, rồi tự giác múc nước giếng rửa bát. Hắn từng nghĩ đến chuyện trốn vào rừng sâu núi thẳm, không còn vướng bận thế tục. Nhưng con người sống thành cộng đồng, cần được giao tiếp. Mấy chục năm không nói chuyện, người ta sẽ thành câm, mất khả năng sử dụng ngôn ngữ. Mấy chục năm không gặp ai, để cho tiện, người ta sẽ chẳng mặc quần áo, chẳng cạo râu, chẳng cắt tóc, dần biến thành người rừng. Không còn ân oán yêu ghét trong cuộc sống, cũng chẳng còn những va chạm với người khác, chỉ còn cảnh chém giết theo luật rừng. Khi ấy, trí tuệ cũng sẽ rời bỏ con người. Nếu là người bình thường, vài chục năm trôi qua như thế cũng đành. Nhưng hắn có tuổi thọ vô tận. Mưu cầu cuộc sống tốt đẹp hơn, mưu cầu trí tuệ, vốn là bản tính con người. Hắn không sửa được, cũng chẳng muốn sửa.