Chương 192: Thực tế

Tô Tự Châu bị sặc. Hắn là người xuyên không tới, lại gánh trên vai cái danh đệ nhất tài tử Kinh Thành, áp lực nặng như núi, sợ nhất là ai nhắc đến tài văn chương thuở trước. Bây giờ thỉnh thoảng vẫn nhận được thiệp mời dự hội thơ, hắn phải nghiêm túc thưa rõ với Tô Thái phó và Tô Lão Phu Nhân rằng sau này chỉ chuyên tâm xử lý chính sự, quyết không dính dáng đến chuyện gió trăng nữa, bấy giờ mới lấp liếm cho qua. “Thơ từ trước kia của huynh văn phong rực rỡ, ý cảnh tuyệt mỹ, nếu cứ thế mai một thì tiếc nuối biết bao.” Giang Trân tiếp lời, “Bên muội việc in ấn đã có tiến triển, định in thử vài thứ để thăm dò thị trường. Hay là huynh chọn lọc rồi chỉnh lý lại thi tập và văn chương ngày trước, khắc in thành sách, vừa để các sĩ tử ôn thi thưởng lãm nghiền ngẫm, khéo lại gợi mở cho họ đôi điều, huynh thấy thế nào?” Nàng khẽ thở dài một tiếng. Thân xác cũ của Nhị Cẩu, vị Tô đại tài tử kinh tài tuyệt diễm nhưng mệnh bạc đoản thọ thuở nào, từng là thiên tài chói lọi nhất Đại Hạ Triều... Những dòng thơ thấm đẫm linh khí và tài hoa ấy không đáng bị lịch sử lãng quên chỉ vì một linh hồn đã tráo đổi. Đem chúng in ấn, lưu truyền rộng rãi, để người tài hoa mất sớm kia được tiếp tục tồn tại theo một cách khác. Chứng minh người ấy đã từng hiện diện rực rỡ đến nhường nào. Nghe nàng nói, Tô Tự Châu thoáng ngơ ngẩn, rồi lập tức hiểu ra thâm ý của Giang Trân. Trong lòng hắn dâng lên một mối cảm xúc ngổn ngang khôn tả. Từ khi xuyên không tới nay, khoác lên mình vầng hào quang của nguyên chủ, hắn lúc nào cũng nơm nớp lo sợ, vừa sợ bại lộ, lại vừa trầm trồ trước tài năng của người đi trước, đồng thời cũng tự trách và hổ thẹn vì bản thân chẳng thể dung hòa trọn vẹn thiên phú ấy. Lời đề nghị của Giang Trân chính là cách trân trọng nhất để an ủi linh hồn người đã khuất. Hắn trịnh trọng gật đầu: “Ta về sẽ bắt tay vào thu xếp ngay, xong xuôi sẽ gửi qua cho muội.” Bùi Diễm ngồi bên cạnh nghe vậy, đôi mắt sáng rực lên: “Thơ của Tô huynh thì chắc chắn bán chạy rồi, nói trước nhé, ta đặt trước một cuốn.” Tạ Chi Vân cười lớn: “Tuyệt quá, Nhị Cẩu... Thơ của Tô công tử kết hợp với kỹ thuật in ấn của Trân tỷ, nhất định sẽ thành giai thoại chốn văn đàn kinh kỳ.” Quý Thịnh cất giọng: “Trân tỷ đang nghiên cứu là kỹ thuật in chữ rời, mọi người có biết in chữ rời mang ý nghĩa gì không? Đâu chỉ dừng lại ở một giai thoại, e là sẽ mở ra cả một cuộc biến cách thời đại ấy chứ...” “In chữ rời?” Tô Thái phó nãy giờ vẫn lặng im nghe đám vãn bối trò chuyện, đôi mắt già nua chợt ánh lên tia sáng, vội hỏi: “Lão phu không hiểu sâu về việc thợ thuyền, A Trân, có thể nói rõ hơn được chăng?” Giang Trân đem nguyên lý cơ bản của kỹ thuật in chữ rời giải thích lại một lượt, dùng những từ ngữ thông dụng, dễ hiểu nhất có thể. Tô Thái phó càng nghe sắc mặt càng thêm nghiêm nghị, đến cuối cùng, cả gương mặt đã ngập tràn nỗi kinh ngạc và chấn động khó tin. “Biến bản khắc chết thành từng con chữ sống...” “Xếp chữ theo nhu cầu, tái sử dụng nhiều lần...” “Phân loại tra cứu, nâng cao hiệu suất...” “Biến mục nát thành thần kỳ...” Ông nhìn đăm đăm vào Giang Trân, trong lòng cuộn trào những đợt sóng gió chẳng thể diễn tả bằng lời. Cả một đời chìm nổi chốn quan trường, đứng vào hàng tam công, ông tự nhận mình kiến thức uyên bác, mỗi khi luận đàm về kinh sử tử tập hay sách lược trị quốc đều thao thao bất tuyệt. Ông vẫn ngỡ rằng, muốn trị vì thiên hạ thì không thể thiếu những bản tấu chương ngời ngời tài hoa và những lời bàn sâu xa kỳ diệu. In chữ rời chẳng phải luận thuyết trị quốc cao xa, nó cụ thể biết bao, và cũng... thiết thực biết nhường nào. Từng con dấu nhỏ bé, khắc ra sao, sắp đặt thế nào, cố định bằng cách gì, làm sao nâng cao hiệu suất, làm sao hạ giá thành... Mỗi một chữ nàng thốt ra đều vững chãi, chạm đúng vào thực tế. Nàng là Quyện Vong Cư Sĩ. Rõ ràng cũng là một bậc nho nhã, một kẻ văn nhân. Thế nhưng, nàng không mải miết đuổi theo những ý cảnh hư ảo hay đạo lý huyền vi, mà lại dốc trọn tâm tư vào việc cải tiến ngón nghề thợ thuyền này, hơn nữa còn cải tiến một cách triệt để, mang tính lật đổ đến vậy. Nét thực tế ở nàng dường như chẳng hề ăn nhập với tài hoa văn chương kia. Tô Thái phó chợt nhớ đến chuyện triều đình mấy hôm nay tranh cãi long trời lở đất, liền cất lời: “Nhắc đến biến cách, mấy hôm trước Châu nhi có dâng sớ lên hoàng thượng, kiến nghị thanh tra chấn chỉnh lại ruộng đất ẩn lậu trong thiên hạ. Có điều, hiến kế thì dễ, làm được tới nơi tới chốn mới khó, xưa nay thường sấm to mưa nhỏ, rốt cuộc hoặc là gặp muôn vàn ngăn trở rồi bỏ dở nửa chừng, hoặc là khi thi hành lại biến tướng sai lệch. A Trân, con thấy việc này thế nào?” Nếu là trước tối nay, ông quyết chẳng bao giờ ngờ được mình lại đi hỏi ý kiến một nữ tử trẻ tuổi về việc triều chính thế này. Giang Trân lập tức vận dụng những hiểu biết liên quan trong đầu. Trong thoáng chốc, trong trí óc nàng lướt qua vô vàn dữ liệu, từ phép độ điền thời Lưỡng Hán đến quân điền thời Bắc Ngụy, từ phép lưỡng thuế trung hậu kỳ nhà Đường tới điều pháp một roi thời Minh cùng phép than đinh nhập mẫu đầu thời Thanh... Những kinh nghiệm xương máu thành bại ùa về như thủy triều. Nàng trầm ngâm giây lát rồi cất lời: “Tô Thái phó nói rất chí lý, việc này mấu chốt nằm ở chỗ thực thi, mà cái khó của thực thi gồm ba điểm: một là số liệu không chuẩn, hai là con người khó dùng, ba là lợi ích khó động.” Dáng ngồi của Tô Thái phó thẳng thêm đôi chút: “Lão phu muốn nghe tường tận.” Giang Trân rành rọt mở lời. “Thứ nhất, ruộng đất ẩn lậu sở dĩ gọi là 'ẩn', vì nó giấu kín trong bóng tối...” “Thứ hai, việc này đụng chạm trực tiếp đến lợi ích thiết thân của hào cường địa phương, quan lại, thậm chí là cả một bộ phận đại thần trong triều...” “Thứ ba, ...” “Tóm lại, con cho rằng triều đình có thể chọn trước một châu huyện để làm điểm thí điểm, vừa tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện phương pháp, lại dựng nên tấm gương điển hình, sau đó mới từng bước nhân rộng ra...” Nàng phân tích từng tầng từng lớp, vừa có phương hướng chiến lược vĩ mô, lại có cả đề xuất thao tác cụ thể. Tô Thái phó nghe xong, im lặng hồi lâu. Nét bàng hoàng trên gương mặt ông lúc này còn dữ dội hơn cả khi nghe về in chữ rời ban nãy! Nếu kỹ thuật in chữ rời chỉ thể hiện sự khéo léo của tài nghệ thủ công, thì những kiến giải về việc thanh tra điền sản ẩn lậu này lại đâm thẳng vào nan đề cốt lõi của việc trị quốc an dân; tầm nhìn sắc bén, suy tính chu toàn, nắm bắt rành rọt từng mối dây lợi ích chằng chịt ấy, tuyệt đối chẳng giống thứ mà một nữ tử trẻ tuổi có thể sở hữu. Điều này đòi hỏi sự tích lũy học vấn thâm sâu và sự thấu suốt nhân tình thế thái đến nhường nào? Tô Tự Châu nghe mà lòng dạ sục sôi, ngọn bút lia nhanh như gió, ghi chép lại toàn bộ. Ngồi nghe bên cạnh, Thuần Nhã Lão Phu Nhân, Tô Lão Phu Nhân cùng Phó phu nhân nhìn Giang Trân bằng ánh mắt tràn ngập vẻ chấn động và thán phục khôn nguôi. Họ lại một lần nữa nhận thức rõ ràng hơn bao giờ hết, đằng sau cái danh xưng Quyện Vong Cư Sĩ kia là một tài hoa kinh thế và một trí tuệ sâu rộng đến mức nào. Gian sảnh chợt chìm vào tĩnh lặng. Mãi lâu sau, Tô Thái phó mới thở phào một hơi thật dài, ông đứng dậy, trịnh trọng chắp tay hành lễ: “Nghe con một lời, hơn đọc sách mười năm. A Trân... không, kiến giải của Giang tiên sinh quả là khiến người ta tỉnh cả người, lão phu... xin được lĩnh giáo.” Hai tiếng “Giang tiên sinh” này thốt ra từ miệng đương triều Thái phó, sức nặng của nó tự khắc không cần nói cũng hiểu. Giang Trân vội vàng đứng dậy đáp lễ: “Thái phó nói quá lời rồi, vãn bối chỉ là chút thiển kiến trên trang giấy, còn cần Thái phó cùng Tô công tử châm chước hoàn thiện thêm trong thực tế.” Tô Thái phó nở nụ cười: “Đã có phương hướng, có cách làm, việc còn lại chỉ là bắt tay vào thực hiện. Châu nhi, gánh nặng trên vai con không hề nhỏ đâu.” Tô Tự Châu khựng lại một nhịp rồi nói: “Nếu đã chọn một nơi làm thí điểm, vậy bắt đầu từ quê gốc của Tô gia chúng ta, người thấy thế nào?” Trấn Quốc Công nãy giờ không chen vào nổi câu nào bèn vỗ bàn đứng phắt dậy: “Không được, bắt đầu từ quê cũ Bùi gia chúng ta đi, ta sẽ bảo người trong tộc Bùi thị phối hợp vô điều kiện.” Phó phu nhân đứng dậy: “Phó gia cũng nguyện làm nơi thí điểm.” Quý Thịnh lẳng lặng cụp mắt. Hắn ở Quý gia không có tiếng nói, chẳng thể tự mình quyết định. Toàn thân Tô Tự Châu như có dòng máu nóng cuộn trào. Lần đầu tiên, hắn nảy sinh xúc động muốn dốc sức làm một phen ra trò. Trời đã về khuya, yến tiệc cuối cùng cũng tàn, mọi người dần tản đi. Giang Trân ngả lưng xuống giường, bên tai vẫn nghe văng vẳng tiếng đọc sách râm ran từ gian bên truyền sang, vừa khéo ru nàng vào giấc ngủ.