Chương 305: Phong thái Trạng nguyên

Giang Trân đang đọc sách. Hạnh Nhi vội vã chạy vào bẩm báo: "Nương tử, Tô Thái Phó dẫn theo rất nhiều triều thần đến tận cửa, nói là muốn đo kính." Giang Trân ngạc nhiên. Nàng biết kính mắt sẽ gây nên chấn động, nhưng không ngờ hiệu quả lại đến nhanh như vậy. Mới có mấy ngày mà đã kinh động tới mức đích thân Tô Thái Phó dẫn các vị quan lại tới rồi? Tô Thái Phó dẫn mọi người bước vào sân, cười nói: "Giang biên tu, đã làm phiền rồi. Mấy lão bằng hữu này người nào người nấy đều khổ sở khôn xiết vì chứng hoa mắt mờ mắt, nghe nói học trò của cô nương có thể giải quyết chuyện này liền bám riết lấy ta, nhất quyết đòi đến làm phiền cô một phen." Nói rồi, ông liền lần lượt giới thiệu các vị lão thần bên cạnh cho Giang Trân: "Vị này là Hoa Cái điện Đại học sĩ, Lý đại nhân." "Vị này là Lễ bộ Thượng thư, Chu đại nhân." "Vị này là thái sư, Vương lão thái sư." "Vị này là Quốc Tử Giám Tế tửu, Trịnh đại nhân." "..." Mạnh Tử Mặc trợn tròn mắt. Mẹ ơi, đây toàn là mười mấy vị đại thần phẩm cấp cao chót vót, rường cột của Đại Hạ Triều... Vậy mà lúc này, họ lại đang trố mắt mong đợi nhìn hắn. Hắn sợ chỉ cần một sơ suất nhỏ là sẽ xảy ra sai sót. Giang Trân vẫn giữ vẻ thong dong, lần lượt hành lễ với từng người. Đợi Tô Thái Phó giới thiệu xong, nàng mới khẽ nghiêng người, nhìn về phía Mạnh Tử Mặc đang đầy vẻ căng thẳng: "Tử Mặc, không cần phải căng thẳng, hãy lấy hết bản lĩnh đo kính của ngươi ra, chớ phụ lòng tin cậy của các vị đại nhân." "Vâng, thưa thầy." Mạnh Tử Mặc thẳng lưng lên, "Làm phiền các vị đại nhân đợi một lát." Hắn quay người chạy tót ra ngoài. Dáng vẻ ấy căn bản chẳng giống một lão cử nhân đã dùi mài kinh sử suốt mấy chục năm trời. Hắn sải bước vào nhà họ Mạnh, phân phó quản sự đi gọi ba người con trai là Mạnh Vô Ưu, Mạnh Vô Lự và Mạnh Vô Sầu mau chóng theo hắn đi đo kính cho các vị đại nhân. Ba người con gác lại mọi việc, xách theo đủ loại đồ nghề, lẽo đẽo theo sau Mạnh Tử Mặc. Bốn cha con vừa toan bước chân ra cửa. "Phụ thân." Mạnh Vô Ngu trong bộ váy áo màu hồng nhạt bước qua thùy hoa môn đi tới, "Con cũng muốn đi." Mạnh lão thái thái quát mắng: "Hồ đồ, toàn là đại viên trong triều cả, một đứa con gái như con lại ra ngoài lộ mặt, còn ra thể thống gì nữa!" "Tổ mẫu, con không hề hồ đồ." Mạnh Vô Ngu ngẩng cao cằm, "Ngay cả cư sĩ còn có thể phá vỡ lệ cũ của tổ tông, đứng chung hàng ngũ bách quan, trở thành mệnh quan triều đình. Con chỉ sang đó giúp đỡ tiếp đãi một chút, có gì là không được chứ? Tổ mẫu, người đừng mãi khư khư giữ lấy lề thói cũ nữa." Mạnh Tử Mặc dừng bước: "Vô Ngu, nói cho phụ thân biết, tại sao con lại muốn đi?" Mạnh Vô Ngu ngẫm nghĩ một lát rồi đáp: "Con muốn xem các vị lão thần trong triều trông như thế nào, muốn xem họ ăn nói ra sao, đối đãi với người khác thế nào. Con càng muốn biết, sau này liệu con có thể trở thành người như cư sĩ hay không." "Khá lắm, có chí khí." Mạnh Tử Mặc nở nụ cười, "Đi, cùng đi nào." Mạnh Tử Mặc dẫn theo ba con trai và một con gái bước vào sân viện nhỏ của Giang Trân. Bước vào trong viện, Mạnh Vô Ngu nhìn thấy mười mấy vị trọng thần đang ngồi ngay ngắn, ai nấy vẻ mặt đều uy nghiêm, toát ra khí thế trầm ổn nơi quan trường. Sự bạo dạn lúc nãy của nàng lập tức tan biến quá nửa, tim thót lại một nhịp, có phần nhút nhát rụt rè, nhưng vì sợ làm phụ thân mất mặt nên vẫn cắn răng gượng chống đỡ. Giang Trân liếc mắt một cái liền nhận ra Mạnh Vô Ngu. Cô bé trong bộ váy áo tươi tắn nổi bật hẳn giữa đám đông, mà dáng vẻ lúng túng bồn chồn kia lại càng dễ thấy hơn. "Vô Ngu, lại đây." Giang Trân vẫy tay gọi nàng, "Lát nữa khi phụ thân và các huynh trưởng đo mắt cho các vị đại nhân, con ở bên cạnh ghi chép lại toàn bộ quá trình, tốt nhất là lập thành một cuốn sổ tay nhỏ, sau này những việc thế này có thể giao lại cho người khác làm." Công việc này không hề khó, lại tránh phải trực tiếp trò chuyện với các trọng thần, vừa cho Mạnh Vô Ngu cơ hội thể hiện, vừa tinh ý gỡ gạc tâm lý rụt rè trước đám đông của nàng. Mạnh Vô Ngu vội gật đầu ngay: "Vâng, thưa cư sĩ." Mạnh Tử Mặc bày biện đồ nghề, bắt đầu đo mắt cho vị lão thần đầu tiên. Khi tròng kính đo thử tạm thời được đặt lên sống mũi, Vương thái sư kinh ngạc nhìn những nét chữ rõ mồn một trước mắt, không kìm được bèn cất lời hỏi: "Mạnh cử nhân, kính mắt này thần kỳ như vậy, ngươi mày mò chế tạo ra thế nào đấy?" Tay Mạnh Tử Mặc không ngừng nghỉ: "Bẩm thái sư, học trò quanh năm khổ luyện đọc sách, mắt mũi dần mờ đi, nhìn không rõ kinh thư điển tịch, nên mới nảy ra ý nghĩ liệu có thể làm ra một món đồ giúp mình nhìn rõ chữ nghĩa hay không." "Học trò đã thử đủ các loại vật liệu, từ lưu ly, thủy tinh đến mã não... Sau này mới phát hiện ra, những chất liệu trong suốt hễ mài thành hình dạng nhất định thì quả thực có thể thay đổi hiệu quả nhìn ngắm. Mỏng, dày, lồi, lõm, chất liệu khác nhau sẽ cho ra hiệu quả khác nhau, phải thử đến hàng ngàn lần mới mò mẫm ra được phương pháp này..." Mấy vị lão thần bên cạnh cũng xúm lại gần, tò mò hỏi han hết chuyện này đến chuyện khác. Thấy họ có hứng thú, Mạnh Tử Mặc cũng dần cởi mở hơn: "Thực ra thấu kính này không chỉ giúp người ta nhìn rõ vật ở gần mà còn có thể nhìn xa được nữa." Lễ bộ Thượng thư nhướng mày: "Ý ngươi là sao?" Mạnh Tử Mặc gật đầu: "Gọt giũa thấu kính thành hình dạng đặc thù rồi xếp chồng từng lớp lên nhau, có thể phóng to và kéo gần những thứ ở đằng xa lại. Chẳng hạn như trên chiến trường, dùng thứ này quan sát quân địch phía đối diện thì ngay cả việc bọn chúng có bao nhiêu người, mang theo binh khí gì đều thấy được rành rành... Nếu dùng để tuần tra biên ải cũng có thể nhìn rõ cửa ải và mọi động tĩnh từ xa, đề phòng quân địch tập kích bất ngờ." Hắn càng nói lại càng thấy hào hứng: "Thứ này có thể gọi là kính viễn vọng, học trò tuy chưa làm ra hoàn chỉnh nhưng đã định hình được hướng đi... Sau này sẽ từ từ nghiền ngẫm thêm." Các đại thần đưa mắt nhìn nhau. Đầy vẻ bàng hoàng kinh ngạc. Vương thái sư vuốt chòm râu, hồi lâu sau mới cảm thán: "Mạnh cử nhân, thứ này của ngươi có thể xoay chuyển cả cục diện chiến trường đấy." Quốc Tử Giám Tế tửu Trịnh đại nhân cũng thở dài than phục: "Lão phu dạy học cả đời, tài tử gặp qua vô số, nhưng người có thể từ mảnh thấu kính nhỏ bé mà mày mò ra được đạo lý sâu xa thế này như Mạnh cử nhân, quả thực là lần đầu tiên được thấy." Ánh mắt Tô Thái Phó tràn đầy vẻ tán thưởng: "Mạnh cử nhân có sự khéo léo thông tuệ nhường này, lại thêm chí say mê nghiên cứu, mùa xuân sang năm thi khoa cử e là sẽ nổi danh kinh động thiên hạ." "Phải phải phải!" Chu đại nhân phụ họa, "Bậc nhân tài bực này nếu không đỗ tiến sĩ thì đến ông trời cũng chẳng thuận!" "Đúng là phong thái Trạng nguyên, khí chất Trạng nguyên rồi!" Mạnh Tử Mặc: "..." Hắn chỉ là một học sinh cấp ba thời hiện đại, xuyên không tới đây đọc cổ văn còn chưa trôi chảy, Trạng nguyên cái nỗi gì? Có thể thi đỗ tiến sĩ thôi là hắn đã phải thắp hương cảm tạ trời đất rồi! Nhưng những lời này hắn đâu thể nói ra ngoài. Hắn đành phải cắn răng cười gượng ứng phó: "Các vị đại nhân quá khen rồi, chút học vấn cỏn con của học trò nào dám mơ mộng tới Trạng nguyên..." Giang Trân thấy buồn cười. Được ngần ấy người tâng bốc lên tận mây xanh, hắn hẳn là chẳng còn mặt mũi nào mà lười biếng nữa rồi, càng nỗ lực thì vận may mới càng mỉm cười. Việc đo mắt sau đó diễn ra càng lúc càng thuận lợi. Hơn một canh giờ sau, công việc đo mắt cho toàn bộ các vị lão thần đều kết thúc êm xuôi. Xưởng chế tác kính mắt của nhà họ Mạnh bắt đầu bận rộn túi bụi. Giang Trân cũng chẳng được rảnh rang, suốt mấy ngày liền làm việc xoay như chong chóng, lịch trình xếp kín mít không một kẽ hở. Buổi sáng nàng phải xử lý việc biên soạn Thừa Bình Đại Điển, đầu giờ chiều nghỉ ngơi chốc lát là phải đi tuần xét các cửa hiệu cùng xưởng thợ, lúc hoàng hôn buông xuống lại bắt đầu duyệt bài vở cho Kinh Quyển Tân Văn Báo. Hiện tại việc ở tòa soạn đã không cần nàng phải chuyện gì cũng đích thân nhúng tay. Thu Thủy tính tình điềm đạm, đảm nhiệm chức tổng quản tòa soạn, xử lý mọi việc đâu ra đấy, đâu vào đấy. Thu Nguyệt lanh lợi hoạt bát, trở thành ký giả dân gian, ngày ngày thoăn thoắt qua lại khắp hang cùng ngõ hẻm của Kinh Thành để dò la đủ thứ chuyện mới lạ. Trì Như Cẩm cùng hai vị tú tài nhận việc chủ bút. Chỉ trong thời gian ngắn ngủi, tờ báo từ một trăm bản phát miễn phí thuở ban đầu, tăng lên ba trăm bản thu tiền, cho đến nay lượng tiêu thụ mỗi ngày đã duy trì ổn định ở mức một nghìn bản. Con số này đặt ở thời hiện đại chẳng thấm tháp vào đâu, nhưng tại một triều đại phong kiến thì đã là thành tích khiến người ta phải kinh ngạc.